انصراف از هوش مصنوعی جستجوی گوگل در حالی در حال انتشار است که بخش اخبار مهم (Top Stories) اکنون در داخل خلاصه های هوش مصنوعی (AI Overviews) نمایش داده می شود. این کنترل چه مواردی را پوشش می دهد و کسب وکارها قبل از تصمیم گیری چه چیزهایی را می توانند اندازه گیری کنند.
گوگل در حال ارائه تنظیمات جدیدی در سرچ کنسول است که به شما اجازه می دهد محتوای خود را از خلاصه های هوش مصنوعی (AI Overviews)، حالت هوش مصنوعی (AI Mode) و ویژگی های هوش مصنوعی بخش دیسکاور (Discover) خارج کنید، بدون اینکه نیازی به ترک کامل نتایج جستجوی گوگل باشد. این انتخابی است که پیش از این در اختیار نداشتیم و اکنون نهادهای نظارتی در بریتانیا، گوگل را ملزم به ارائه آن کرده اند.
اینکه آیا باید از این ویژگی استفاده کرد یا نه، سوالی سخت تر از چیزی است که به نظر می رسد، زیرا پیامدها و سبک سنگین کردن این تصمیم مدام در حال افزایش است. داده های ردیابی که این هفته توسط NewzDash (پلتفرمی که خدمات ردیابی دیده شدن اخبار را به ناشران می فروشد) منتشر شد، نشان می دهد که در نتایج اخبار ترند ایالات متحده، کاروسل های اخبار مهم (Top Stories) در داخل خلاصه های هوش مصنوعی (AI Overviews) در حال رندر و نمایش هستند. این یعنی انصراف از هوش مصنوعی می تواند به معنای حذف شدن سایت شما از بخش اخبار مهم (Top Stories) نیز باشد.
در ادامه بررسی می کنیم که این تنظیمات جدید سرچ کنسول دقیقاً چه کاری انجام می دهد، چگونه به وجود آمده است و قبل از دست کاری آن چه چیزهایی را باید بدانید.
این کنترل چه مواردی را پوشش می دهد؟
کنترل هوش مصنوعی مولد جستجو (Search generative AI control) در بخش تنظیمات (Settings) سرچ کنسول قرار دارد. گوگل در حال حاضر این ویژگی را برای گروهی از صاحبان وب سایت ها فعال کرده است، بنابراین هنوز در تمام اکانت ها در دسترس نیست.
گزینه پیش فرض، یعنی «شامل شدن سایت» (include your website)، اجازه می دهد محتوای شما به صورت لینک نمایش داده شود و به پاسخ های هوش مصنوعی در AI Overviews، AI Mode و ویژگی های هوش مصنوعی Discover کمک کند تا مستندتر شوند (Grounding) و هر میزان ایمپرشن و ترافیکی که به همراه دارد را جذب کند. اما خارج کردن سایت (Excluding)، محتوای شما و لینک هایتان را به طور کامل از این ویژگی ها حذف می کند.
طرحی گرافیکی از متخصص سئو در حال بررسی داشبورد سرچ کنسول و تحلیل اثرات فعال سازی یا غیرفعال سازی ویژگی های هوش مصنوعی مولد در نتایج جستجو و بخش دیسکاور.
زمان بندی اعمال تغییرات و چالش های کش (Caching)
گوگل اعلام کرده بود که از ۱۷ ژوئن اعمال این تغییرات را آغاز می کند. پردازش تغییرات معمولاً چند روز طول می کشد و سپس محتوا باید ظرف یک تا دو روز از این بخش ها حذف شود، هرچند کش شدن (caching) اطلاعات می تواند این روند را کمی به تاخیر بیندازد.
در تیم سئو و طراحی سایت دانش وب، ما همیشه تاکید می کنیم که تغییرات در سرچ کنسول نیازمند صبر است. گوگل فورا آپدیت ها را روی ایندکس زنده اعمال نمی کند و باید چرخه کراول مجدد طی شود.
مرزهای دسترسی: آنچه این تنظیمات کنترل نمی کند
نکته مهم این است که این تنظیمات، یک سیگنال رتبه بندی (Ranking Signal) یا معیار حضور در سایر بخش های جستجوی گوگل نیست؛ بنابراین استفاده از آن نباید روی نتایج ارگانیک و معمولی شما تاثیری بگذارد.
همچنین این تنظیمات بر تصمیمات مجزای شما در مرچنت سنتر (Merchant Center) یا گوگل ادز (Google Ads) غلبه نمی کند، بنابراین حضور در نتایج فروشگاهی (Shopping) تصمیم مستقل خودش را می طلبد. از طرفی، این گزینه هیچ ارتباطی به آموزش مدل های هوش مصنوعی گوگل ندارد، چرا که آن بخش از طریق کنترل دیگری مدیریت می شود.
گسترش جهانی به روزرسانی و واکنش متخصصان
این گزینه از ماه جولای در حساب های خارج از بریتانیا نیز ظاهر شد. جیمی ایندیگو، مدیر سئوی تکنیکال در Cox Automotive، با دیدن این تنظیمات در یک اکانت آمریکایی در لینکدین نوشت: «کنترل های هوش مصنوعی مولد جستجو در سرچ کنسول گوگل. من حتی بریتانیایی نیستم و امروز حتی تولدم هم نیست!»
دیاگرام و نمای مفهومی از صفحه نتایج گوگل که نشان می دهد چگونه بخش اخبار مهم (Top Stories Carousel) به داخل خلاصه های هوش مصنوعی (AI Overviews) منتقل شده است و انصراف از هوش مصنوعی چه تاثیری بر دیده شدن اخبار می گذارد.
حق انتخاب انصراف چگونه شکل گرفت؟
تا همین امسال، هیچ راهی برای دور نگه داشتن یک صفحه از ویژگی های هوش مصنوعی گوگل بدون حذف کامل آن از نتایج جستجو وجود نداشت.
فایل Robots.txt، تگ noindex و دستورالعمل های اسنیپت (snippet directives) مدت ها قبل از AI Overviews وجود داشته اند. اما هیچ کدام از این ابزارها، به طور خاص ویژگی های مولد (هوش مصنوعی) را از سایر ویژگی های جستجو جدا نمی کنند.
برای مثال، تگ Nosnippet محتوا را از خلاصه های هوش مصنوعی حذف می کند، اما همزمان باعث می شود سایت شما اسنیپت های سنتی (مثل توضیحات متای زیر لینک در نتایج) را هم از دست بدهد. این رویکردِ «همه یا هیچ» چیزی بود که گوگل در ماه ژانویه به آن اعتراف کرد و گفت در حال بررسی راه هایی برای انصراف مجزا از ویژگی های هوش مصنوعی است.
تگ Google-Extended بخشی از این مشکل را حل کرد. این توکن در فایل robots.txt کنترل می کند که آیا محتوای کراول شده می تواند برای آموزش مدل های آینده جمینای (Gemini) – که برنامه های جمینای و Vertex AI API را قدرت می بخشند – استفاده شود یا خیر. اما این تگ کنترل نمی کرد که آیا محتوا در AI Overviews یا AI Mode نمایش داده شود یا نه. طبق مستندات خزنده های گوگل، Google-Extended تاثیری روی ایندکس سایت در سرچ ندارد و یک سیگنال رتبه بندی نیست.
اکنون تنظیمات جدید سرچ کنسول با حذف سایت از ویژگی های هوش مصنوعی گوگل (و نه هیچ چیز دیگر)، انتخاب متفاوتی را ارائه می دهد. این ویژگی به دلیل فشار همزمان یک نهاد نظارتی و تلاش تیم محصول گوگل روی یک مشکل مشترک متولد شد.
در بریتانیا، سازمان رقابت و بازار (CMA) گوگل را ملزم کرد تا کنترل بیشتری به وب سایت ها در زمینه نحوه استفاده از محتوایشان در هوش مصنوعی مولد بدهد.
وقتی ویژگی های سنتی داخل سطوح هوش مصنوعی قرار می گیرند
تنظیمات گوگل با ویژگی های هوش مصنوعی و نتایج معمولی به عنوان دو چیز کاملاً جداگانه برخورد می کند. مشکل اینجاست که نتایج گوگل همیشه هوش مصنوعی و نتایج ارگانیک را از هم جدا نمی کنند. وقتی یک کاروسل Top Stories از جستجوی ارگانیک، در داخل یک خلاصه هوش مصنوعی (AI Overview) نمایش داده می شود، یک کلید (Toggle) ممکن است هر دو را کنترل کند.
جان شحاته، مدیرعامل و بنیان گذار NewzDash، آماری در این باره ارائه کرد: «اکنون نزدیک به 1 از 6 کوئری خبری ترند در ایالات متحده، بخش Top Stories را درون AI Overviews قرار می دهد.» این نرخ برای نتایج ردیابی شده ای اعمال می شود که گوگل در آن ها Top Stories را نمایش داده است. این رقم برای بریتانیا است.
اگر برداشت او درست باشد، انتخاب انصراف از هوش مصنوعی می تواند به معنای از دست دادن جایگاه هایی باشد که هرگز به عنوان ویژگی های هوش مصنوعی تبلیغ نشده بودند.
دیاگرام و نمای مفهومی از صفحه نتایج گوگل که نشان می دهد چگونه بخش اخبار مهم (Top Stories Carousel) به داخل خلاصه های هوش مصنوعی (AI Overviews) منتقل شده است و انصراف از هوش مصنوعی چه تاثیری بر دیده شدن اخبار می گذارد.
قبل از انصراف چه چیزهایی را باید بررسی کنید
قبل از اینکه کسی به تنظیمات جدید سرچ کنسول دست بزند، سه مورد حیاتی وجود دارد که باید بررسی شود:
- سایت شما چه مقدار دیده شدن (Visibility) از طریق ویژگی های هوش مصنوعی به دست می آورد.
- کدام یک از کنترل های گوگل چه چیزی را مدیریت می کند.
- سبک سنگین کردن این موارد چگونه می تواند بر کسب وکار شما تأثیر بگذارد.
کار را با بررسی وضعیت فعلی سایت خود در ویژگی های هوش مصنوعی شروع کنید. گزارش عملکرد هوش مصنوعی مولد (Generative AI performance report) که آن هم در حال انتشار برای بخشی از اکانت هاست، میزان ایمپرشن (Impressions) از ویژگی های هوش مصنوعی را بر اساس صفحه، کشور، دستگاه و تاریخ نشان می دهد.
ابزارهای آنالیتیکس گسترده تر می توانند ورودی های ارگانیک گوگل، زمان ماندگاری در سایت و نرخ تبدیل (Conversions) را نشان دهند، اما نمی توانند بازدیدها را به طور تفکیک شده به ویژگی های هوش مصنوعی نسبت دهند. در عمل، این یعنی هنوز خط مبنای مشخصی برای ترافیک یا تبدیل های هوش مصنوعی وجود ندارد تا بتوانید تصمیم خود را بر اساس آن بسنجید. (در آژانس دیجیتال مارکتینگ دانش وب، ما برای رفع این خلاء داده ای، از ترکیب دیتای سرچ کنسول با رویدادهای سفارشی گوگل آنالیتیکس ۴ استفاده می کنیم تا رفتار کاربرانی که از مسیرهای جدید وارد سایت می شوند را بهتر رصد کنیم.)
در نهایت، متغیرهایی که برای کسب وکار شما مهم هستند را بسنجید. برای یک سایت فروشگاهی، محتوای سایت و حضور در Google Ads تصمیمات جداگانه ای هستند. سوال اصلی برای هر کسب وکاری این است که آیا حضور در ویژگی های هوش مصنوعی ارزش ترافیکی که ممکن است جایگزین آن شود را دارد یا خیر؛ و پاسخ صادقانه این است که هنوز اعداد و ارقام دقیقی برای اثبات آن وجود ندارد.
محدودیت های کنترل های موجود
کنترل سرچ کنسول در حال حاضر در سطح Property (کل سایت) کار می کند و کنترل های سطح صفحه (Page-level) تا مارس ۲۰۲۷ (اسفند ۱۴۰۵) ارائه نخواهند شد. برخی محققان دانشگاه آکسفورد معتقدند که حق انصراف به تنهایی از مدل های کسب وکار ناشران محافظت نمی کند و حق انتخاب معناداری درباره نحوه استفاده از محتوا ایجاد نمی کند.
تصویر مفهومی مقایسه ای که تفاوت اعمال تغییرات در سطح کل سایت (Property Level) در حال حاضر با کنترل های آینده در سطح صفحه (Page Level) و نمودارهای تحلیل ترافیک و ایمپرشن را نشان می دهد.
نتیجه گیری
بر اساس الزامات نظارتی، گوگل موظف است داده های کلیک و نرخ کلیک (CTR) را به همراه ابزارهایی برای ارزیابی این کلیک ها توسط ناشران به اشتراک بگذارد که بیشتر این اقدامات از ماه دسامبر آغاز می شود.
همچنین تا مارس ۲۰۲۷، گوگل باید کنترل های دقیق تری در سطح صفحه برای ویژگی های جستجوی مولد ارائه دهد. دو نکته مهم که باید به آن ها توجه کرد این است که آیا گوگل این کنترل ها و گزارش ها را برای تمام وب سایت ها گسترش می دهد و اینکه آیا الگوی قرارگیری اخبار مهم (Top Stories) درون هوش مصنوعی رایج تر می شود یا خیر. در حال حاضر، حق انتخاب وجود دارد، اما هزینه و تبعات استفاده از آن هنوز کاملاً شفاف نیست.