آموزه های سئو

چگونه «بهترین و درست‌ترین» کلمات کلیدی را برای سئو انتخاب کنیم؟

قطب‌نمای استراتژی کلمات کلیدی سئو و رشد کسب‌وکار دانش وب

تحقیق کلمات کلیدی (Keyword Research) و هدف گذاری آن ها، به اندازه خودِ سئو قدمت دارد و تقریباً همه ما در سطحی از فعالیت هایمان آن را انجام می دهیم.

هرچند امروزه «مفهوم کلی (Context)» و «کیفیت محتوا» مهم ترین فاکتورها برای موتورهای جستجو هستند، اما در نهایت ناچاریم مشخص کنیم که می خواهیم در چه کلمات کلیدی یا چه حوزه های موضوعی، جایگاه برتر را در گوگل به دست آوریم.

امروزه ابزارها، منابع و فرآیندهای فوق العاده ای برای تحقیق کلمات کلیدی وجود دارد. اما مهم نیست فرآیند تحقیق کلمات کلیدی شما چقدر حرفه ای باشد؛ همیشه این ریسک وجود دارد که سراغ کلمات و موضوعاتی بروید که زمان، انرژی و بودجه زیادی از شما می گیرند، اما در نهایت نتیجه ای که انتظارش را دارید (مثل فروش یا جذب مشتری) برایتان به همراه ندارند.

بنابراین، باید در انتخاب کلمات کلیدیِ درست برای بهینه سازی سایت بسیار هوشمندانه عمل کنیم. ما می توانیم با پیروی از یک رویکرد اصولی و گام به گام، مطمئن شویم که هدف گذاری ما دقیقاً در مسیر رشد کسب وکارمان قرار دارد. در ادامه، ۸ اصل کلیدی برای انتخاب درست ترین کلمات کلیدی را بررسی می کنیم.

۱. تعیین اهداف کسب وکار (Identify Goals)

شاید بدیهی به نظر برسد، اما هر کمپین جستجوی ارگانیک (سئو) یا تبلیغات کلیکی (PPC) را باید با تعیین دقیق اهداف شروع کنیم.

نقطه شروع ما این است که بدانیم در سطح کلانِ کسب وکار یا سازمان دقیقاً می خواهیم به چه چیزی برسیم و سپس با «مهندسی معکوس» مشخص کنیم که حضور در نتایج جستجو چگونه می تواند به تحقق این هدف کمک کند.

اگر هدف ما افزایش سرنخ های تجاری (Leads)، فروش، تعامل کاربران یا سایر شاخص های کلیدی عملکرد (KPIs) به میزان مشخصی است، می توانیم محاسبه کنیم که برای رسیدن به این ارقام، به چه میزان ترافیک و نرخ تبدیل (Conversion) از طریق موتورهای جستجو نیاز داریم. و طبیعی است که برای جذب این ترافیک هدفمند، باید در کلمات کلیدی و موضوعات خاصی دیده شویم.

مثال کاربردی: فرض کنید هدف یک فروشگاه اینترنتی، فروش ماهانه ۱۰۰ دستگاه اسپرسوساز است. اگر نرخ تبدیل سایت ۲ درصد باشد، این سایت به ۵۰۰۰ بازدیدکننده هدفمند در ماه نیاز دارد؛ بنابراین باید کلماتی را هدف بگیرد که اولاً این حجم از ورودی را ایجاد کنند و ثانیاً کاربرانی را جذب کنند که قصد خرید دارند، نه صرفاً کسانی که دنبال «طرز تهیه قهوه» هستند!

۲. نظرخواهی از ذینفعان و اعضای تیم (Ask Stakeholders)

وقتی اهداف مشخص شدند، نوبت به پیدا کردن کلمات کلیدی مناسب می رسد. برای ایجاد یک «فهرست اولیه» (Seed List)، می توانیم از دیدگاه ها و ایده های افراد مختلف درون و بیرون سازمان کمک بگیریم؛ افرادی مانند تیم فروش، سایر اعضای تیم مارکتینگ، مدیران ارشد، مشتریان فعلی و مشتریان بالقوه.

از این افراد بپرسید که اگر بخواهند کسب وکار، محصولات، خدمات یا محتوای شما را در گوگل پیدا کنند، چه عباراتی را جستجو می کنند؟

در بازار ایران، ادبیات مدیران کسب وکار با ادبیات واقعی مشتریان در زمان جستجو تفاوت زیادی دارد. تیم فروش و پشتیبانی تلفنی بهترین منبع برای کشف اصطلاحات عامیانه و واقعی مشتریان ایرانی هستند.

در این مرحله، هر عبارتی که به شما می گویند را یادداشت کنید. هنوز زمان فیلتر کردن، قضاوت یا بررسی اعتبار و دقت این کلمات نرسیده است. فعلاً فقط شنیده ها و آموخته های خود را ثبت کنید و فهرست اولیه تان را بسازید.

۳. تحلیل رقبا (Analyze Competitors)

ما هرگز نباید فرض کنیم که رقبایمان همه کارها را درست و بی نقص انجام می دهند. با این حال، حتماً باید بررسی کنیم که آن ها چه کلماتی را هدف گرفته اند و چه استراتژی هایی را دنبال می کنند.

  • آیا رقبای سنتی شما در نتایج گوگل بالاتر از شما قرار دارند؟
  • آیا آن ها دقیقاً همان محصولات، خدمات یا محتوای شما را ارائه می دهند؟

اگر پاسخ مثبت است، بدون شک نکات زیادی وجود دارد که می توانید از بررسی عملکرد آن ها یاد بگیرید. موارد زیر را در سایت رقبا به دقت بررسی کنید:

  • تگ های عنوان (Title Tags) و توضیحات متا (Meta Descriptions) صفحات آن ها.
  • موضوعات کلی صفحاتی که در سایتشان ایجاد کرده اند.
  • موضوعاتی که درباره آن ها صحبت می کنند و در نتایج جستجو، شبکه های اجتماعی، رپورتاژهای خبری (PR) و سایر کانال ها روی آن ها مانور می دهند.

سپس فهرستی از تمام موضوعات، اصطلاحات و عباراتی که رقبا روی آن ها تمرکز کرده اند و به هر نحوی با سازمان و محتوای شما هم خوانی دارد، تهیه کنید.

تیم سئو دانش وب در حال طوفان فکری برای تحقیق کلمات کلیدی

تیمی پویا و متخصص (شامل اعضای تیم فروش و مارکتینگ) در حال نوشتن عبارات و اصطلاحات عامیانه مشتریان روی یک وایت بورد بزرگ هستند تا فهرست اولیه ی کلمات کلیدی را بسازند.

۴. انجام تحقیق کلمات کلیدی (Perform Keyword Research)

منابع آموزشی بسیار زیادی وجود دارند که درباره ابزارها و روش های تحقیق کلمات کلیدی (هم برای سئو و هم تبلیغات گوگل ادز) صحبت می کنند. در این مقاله قصد نداریم وارد جزئیات فنی کار با ابزارها شویم، اما ذکر یک نکته حیاتی ضروری است: باید دقت کنید که نوع تطابق کلمات (Match Types) را در نظر بگیرید و از ابزارهای مناسبِ هر کانال (جستجوی پولی در برابر جستجوی ارگانیک) استفاده کنید.

اشتباهات رایج در این مسیر را بشناسید و تحت هیچ شرایطی تنها به ابزار Google Keyword Planner برای سئو متکی نباشید؛ چرا که این ابزار اساساً برای تبلیغات کلیکی طراحی شده و داده های آن برای استراتژی های پیشرفته سئو کافی نیست (استفاده ترکیبی از ابزارهایی مثل Ahrefs، SEMrush، سرچ کنسول و پیشنهادهای خود گوگل دید بسیار بهتری به شما می دهد).

در حین تحقیق، از همان کلمات کلیدی اولیه (Seed Keywords) که از طریق مصاحبه با ذینفعان و تحلیل رقبا به دست آورده اید استفاده کنید و با پیدا کردن کلمات کلیدی مرتبط (Related Keywords) و هم خانواده، این فهرست را گسترش دهید.

۵. شناسایی موضوعات و خوشه بندی (Identify Topics)

احتمالاً پس از اتمام فرآیند تحقیق کلمات کلیدی، با فهرست بلندبالایی از صدها کلمه و عبارت تکی روبه رو خواهید شد.

خبر خوب این است که امروزه در الگوریتم های گوگل، «موضوعات (Topics)» بسیار مهم تر از «تک کلمات کلیدی» هستند.

شما قرار نیست برای تک تک کلمات کلیدی یک صفحه مجزا در سایت بسازید و اصلاً نیازی هم به این کار نیست (این کار باعث بروز مشکل Keyword Cannibalization یا هم نوع خواری کلمات کلیدی می شود). اگر تاکنون این کار را نکرده اید، باید کلمات کلیدی را به «موضوعات» ترجمه و دسته بندی کنید.

برای شروع این کار، می توانید از محتوای فعلی سایت خود کمک بگیرید (مگر اینکه در حال راه اندازی یک سایت کاملاً جدید از صفر باشید). به هر حال، در زمان راه اندازی سایت، تصمیماتی برای دسته بندی محتوا در قالب ساختارهای محصول، خدمات یا مقالات گرفته شده است.

البته فرض را بر این نمی گذاریم که منوی سایت (Navigation) یا معماری اطلاعات سایت شما در حال حاضر بی نقص است؛ اما اگر محتوای نسبتاً خوبی روی سایت داشته باشید، احتمالاً الگوها و تم های موضوعی مشخصی در آن وجود دارد که می توانید با اطمینان از آن ها به عنوان نقطه شروع استفاده کنید. (در واقع، پیاده سازی یک معماری اطلاعات اصولی از همان مرحله طراحی سایت، پایه و اساس موفقیت در سئو است؛ موضوعی که ما در تیم «دانش وب» هنگام طراحی وب سایت های شرکتی و فروشگاهی، به عنوان یک اصل زیرساختی روی آن تمرکز می کنیم تا سایت از روز اول برای موتورهای جستجو ساختاریافته باشد).

فارغ از وضعیت فعلی سایت، اگر نگاهی دقیق به داده های حاصل از تحقیق کلمات کلیدی بیندازید، متوجه می شوید که تم ها و موضوعات خاصی به شکل طبیعی از دل این کلمات بیرون می آیند. مطمئن شوید که کلمات کلیدی خود را در قالب گروه های موضوعی معنادار دسته بندی کرده اید. این گروه ها در تبلیغات گوگل ادز، همان «گروه های تبلیغاتی (Ad Groups)» شما و در سئو، همان «خوشه های محتوایی (Content Clusters)» یا بخش های اصلی سایت شما خواهند بود.

۶. اطمینان از ارتباط موضوعی و هم راستایی با کسب وکار (Ensure Topical Relevance & Alignment)

پس از اینکه فهرست کلمات کلیدی را پالایش کردید و به موضوعات و تم های مشخصی رسیدید، باید کلمات را اعتبارسنجی کنید تا مطمئن شوید که واقعاً عبارات درستی را انتخاب کرده اید.

برای مثال، شاید برای یک نمایشگاه اتومبیل محلی، رتبه گرفتن در کلمه کلیدی «ماشین» یا «خودرو» ایده فوق العاده ای به نظر برسد؛ اما واقعیت این است که این کلمه، بدترین جا برای خرج کردن بودجه تبلیغات کلیکی یا سرمایه گذاری روی سئو است!

بله، از نظر فنی کارِ یک نمایشگاه اتومبیل فروش «ماشین» است؛ اما در عمل، کسب وکار آن ها چندین لایه عمیق تر و تخصصی تر فعالیت می کند (مثلاً فروش اقساطی خودروهای چینی در غرب تهران). اگر کاربری که کلمه «ماشین» را جستجو کرده، به دنبال برندی باشد که آن نمایشگاه اصلاً موجود ندارد (یا حتی دنبال عکس ماشین برای پس زمینه گوشی خود باشد!)، تمام تلاش سئو یا بودجه ای که بابت آن کلیک پرداخت شده، هدر رفته است.

بنابراین، باید تعادل دقیقی بین موضوعات و کلمات کلیدی ایجاد کنید و مطمئن شوید که کلمات انتخابی تا جای ممکن به محصولات، خدمات یا محتوای واقعی شما گره خورده اند و با نیت خرید کاربر (Search Intent) هم خوانی دارند.

متخصص سئو دانش وب در حال تحلیل داده های کلمات کلیدی در ابزار تحقیق

یک متخصص سئو در حال بررسی یک داشبورد پیشرفته تحقیق کلمات کلیدی روی یک مانیتور بزرگ است که معیارهایی مانند حجم جستجو، سختی کلمه و کلمات مرتبط (style ابزارهای Ahrefs/SEMrush) را با دقت تحلیل می کند.

۷. بررسی دستی صفحه نتایج جستجو (Review the SERPs)

شاید در این مرحله احساس کنید که از تمام فیلترها و روش های ممکن برای اعتبارسنجی کلمات کلیدی استفاده کرده اید. اما با توجه به اینکه ظاهر و چیدمان صفحه نتایج موتورهای جستجو (SERP) مدام در حال تغییر است، حتماً باید زمانی را به بررسی دستی و چشمیِ نتایج گوگل اختصاص دهید.

مهم ترین کلمات کلیدی و موضوعات انتخابی خود را بردارید و واقعاً آن ها را در گوگل جستجو کنید و به این سوالات پاسخ دهید:

  • چه نتایجی نمایش داده می شود؟ (آیا نتایج، مقالات آموزشی هستند یا صفحات خرید محصول؟)
  • آیا رقبایی که انتظار داشتید را در صفحه اول می بینید؟
  • نتایج ارگانیک و تبلیغات پولی در کجای صفحه قرار گرفته اند؟
  • آیا صفحه نتایج شلوغ و پر از المان های مختلف (مثل نقشه، ویدیو، باکس سوالات متداول، تصاویر و خلاصه های هوش مصنوعی) است؟

اگر متوجه شدید که فضای نتایج جستجو در آن کلمه، جایی نیست که شما می خواهید در آن باشید یا مخاطب هدف شما در آن حضور ندارد، بهتر است درمورد اهمیت آن کلمه کلیدی یا موضوع در استراتژی سئوی خود تجدیدنظر کنید.

این موضوع به ویژه برای نتایج ارگانیک (سئو) بسیار حیاتی است. گاهی اوقات به دلیل وجود تبلیغات متعدد و فیچرهای خود گوگل، نتایج ارگانیک در دسکتاپ و موبایل آن قدر به پایین صفحه (Below the fold) هل داده می شوند که حتی اگر در کلمه کلیدیِ درست، رتبه یک گوگل را هم بگیرید، باز هم ترافیک و نرخ تبدیل مورد نیاز برای رسیدن به اهدافتان را کسب نخواهید کرد!

۸. رصد و پایش مستمر عملکرد (Monitor Performance)

تنها زمانی که برنامه های سئو و تبلیغات جستجوی خود را به مرحله اجرا می گذارید، به داده های واقعی دسترسی پیدا می کنید و متوجه می شوید که آیا واقعاً کلمات کلیدی «درست» را انتخاب کرده اید یا خیر.

طبیعتاً برخی کلمات کلیدی عملکرد بهتری نسبت به بقیه خواهند داشت که دلایل متعددی می تواند داشته باشد. اما وقتی داده های واقعی در دست داشته باشید، می توانید اولویت بندی خود را روی موضوعات و کلمات خاص تغییر دهید، یا بخش های دیگری از وب سایت و کمپین های مارکتینگ خود را که نیاز به بهینه سازی دارند، شناسایی کنید.

نشانه هایی که باید به دقت زیر نظر بگیرید:

  • کلمات کلیدی که هرچقدر تلاش می کنید، نمی توانید در آن ها رتبه ارگانیک بگیرید (شاید رقابت بیش از حد سنگین است یا اعتبار دامنه شما هنوز کافی نیست).
  • کلمات کلیدی که ایمپرشن (Impression / تعداد نمایش) بسیار بالایی دارند، اما کلیک (Click) کمی می گیرند (نشانه ضعف در جذابیت تایتل، متا دیسکریپشن یا اشغال شدن صفحه توسط فیچرهای گوگل).
  • کلمات کلیدی که ترافیک زیادی وارد سایت می کنند، اما نرخ تبدیل (فروش یا تماس) پایینی دارند.

تمام این موارد سیگنال هایی هستند که به شما می گویند باید عمیق تر شوید و مراحل گفته شده در این مقاله را دوباره مرور کنید. پیشنهاد می شود ابتدا دوباره صفحه نتایج گوگل (SERP) را بررسی کنید و سپس سراغ داده های آنالیتیکس بروید تا ببینید آیا سایت شما به بهینه سازی نرخ تبدیل (CRO) نیاز دارد، آیا مشکل از تجربه کاربری (UX) و طراحی سایت است، یا ایراد عمیق تری در استراتژی وجود دارد.

نتیجه گیری

ماهیت بازاریابی موتورهای جستجو و تغییرات دائمی الگوریتم های گوگل باعث می شود که کلمه «درست» در عبارت «کلمه کلیدی درست»، مفهومی نسبی به نظر برسد. از نظر فنی هم واقعاً همین طور است؛ چه در سئو و چه در تبلیغات کلیکی، هیچ فرمول ثابتی که برای همه کسب وکارها یکسان عمل کند وجود ندارد.

با این حال، شما باید از یک نقطه مطمئن شروع کنید. بسیار مهم است که مطمئن شوید زمان، انرژی و هزینه ای که صرف تحقیق کلمات کلیدی و بهینه سازی سایت می کنید، واقعاً برای کسب وکارتان آورده مالی و برندینگ دارد. با مشخص کردن اهداف نهایی در گام اول، تبدیل کلمات پراکنده به خوشه های موضوعی، بررسی نیت کاربر در صفحه نتایج گوگل و اعتبارسنجی کلمات کلیدی، می توانید بهترین و هوشمندانه ترین گام اول را بردارید.

اما به یاد داشته باشید که سئو یک پروژه یک باره نیست، بلکه یک فرآیند زنده و مستمر است. پایش مداوم نتایج و بهینه سازی کمپین ها بر اساس داده های واقعی، هرگز متوقف نمی شود. شما باید به صورت دوره ای این ۸ اصل را تکرار کنید تا مطمئن شوید همیشه روی سودآورترین کلمات سرمایه گذاری می کنید. اگر احساس می کنید برای تدوین استراتژی کلمات کلیدی، طراحی ساختار استاندارد سایت یا اجرای کمپین های نتیجه محور به یک همراه متخصص نیاز دارید، تیم «دانش وب» آماده است تا از مرحله طراحی سایت تا فتح رتبه های برتر گوگل و مدیریت کمپین های دیجیتال مارکتینگ، در کنار کسب وکار شما باشد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *