گوگل اعلام کرد غیرفعال شدن قابلیت کلیک (ضربه زدن) روی منابع در خلاصه های هوش مصنوعی گوگل دیسکاور (Google Discover)، ناشی از یک باگ در یکی از آزمایش های این شرکت بوده است.
گوگل این آزمایش را متوقف کرده و می گوید تجربه کاربری دوباره به حالت عادی و استاندارد خود بازگشته است.
فردی که این تست را گزارش داده بود، بعداً اعلام کرد که آزمایش دیگری جایگزین آن شده است.
«راجان پاتل» (Rajan Patel) در شبکه اجتماعی X (توییتر سابق) نوشت که از کار افتادن کلیک روی منابع در خلاصه های هوش مصنوعی دیسکاور، یک خطای فنی در یک پروژه آزمایشی بوده که اکنون خاموش شده است.
جزئیات ماجرا از چه قرار است؟
گوگل رسماً اعلام کرد که غیرفعال شدن قابلیت لمس و باز کردن لینک منابع در کارت های خلاصه هوش مصنوعی دیسکاور (AI summary cards)، «یک باگ در جریان یکی از آزمایش های دیسکاور» بوده و اکنون این آزمایش را متوقف کرده است.
همان طور که می دانید، گوگل دیسکاور (Google Discover) فید خبری و محتوایی هوشمند گوگل در موبایل است که بدون نیاز به جستجوی کاربر و بر اساس علایق او، مقالات را نمایش می دهد. در ماه های اخیر، گوگل قابلیت خلاصه سازی با هوش مصنوعی را به این بخش اضافه کرده است تا کاربران پیش از باز کردن مقاله، چکیده آن را از چندین منبع بخوانند.
«راجان پاتل»، معاون مهندسی بخش جستجو در گوگل (VP of Engineering for Search)، عصر روز دوشنبه در پاسخی در شبکه اجتماعی X این موضوع را تأیید کرد. پیش از این، «دیمین اندل» (Damien Andell)، محقق و متخصص شناخته شده حوزه گوگل دیسکاور، این مشکل را در تاریخ ۲۳ اکتبر (۱ آبان) گزارش کرده بود.
به نوشته اندل، پیش از شروع این تست، وقتی کاربران روی آیکون منابعِ یک خلاصه هوش مصنوعی ضربه می زدند، فیدی از مقالات مرتبط از همان سایت های منبع باز می شد؛ این قابلیت در واقع یکی از مسیرهای اصلی برای هدایت ترافیک از خلاصه های هوش مصنوعی به سمت وب سایت هایی بود که گوگل به آن ها استناد کرده است. صبح روز بعد از پاسخ پاتل، اندل در پست جدیدی اعلام کرد که آن آزمایش حذف شده و آزمایش دیگری جایگزین آن گشته است.
واکنش رسمی گوگل چه بود؟
پاتل این توضیحات را در پاسخ به «لیلی ری» (Lily Ray) – یکی از برجسته ترین متخصصان سئو در جهان – که گزارش اندل را در صبح ۲۳ اکتبر بازنشر (Quote) کرده بود، ارائه داد. پاتل نوشت:
«سلام لیلی – این مورد یک باگ در یکی از آزمایش های دیسکاور بود. ما آن آزمایش را متوقف کردیم و اکنون همه چیز دوباره طبق روال مورد نظر کار می کند.»
البته پاسخ معاون مهندسی گوگل مشخص نمی کند که هدف اصلی این آزمایش چه بوده، چه مدت ادامه داشته یا چه تعداد از کاربران با مشکل غیرفعال بودن لینک منابع روبه رو شده اند.

این تصویر شبیه سازی دقیق از اسکرین شات اصلی دیمین اندل است که نشان می دهد چگونه آیکون های منابع در خلاصه ی AI غیرقابل کلیک شده اند.
چه چیزی گزارش شده بود؟
دیمین اندل در تاریخ ۲۳ اکتبر نوشت که گوگل دیسکاور در حال آزمایش تغییری در بخش خلاصه های هوش مصنوعی است که امکان کلیک روی منابع را غیرفعال می کند.
او این تست را از طریق یک پرچم (Flag) برنامه نویسی در کدهای دیسکاور به نام disable_aio_sources_button_tap کشف کرد و توضیح داد که فعال بودن این کد، مانع از آن می شود که ضربه زدن روی دکمه منابع در پایین کارت ها، فید مقالات را باز کند. (عبارت AIO در این کد، مخفف AI Overviews یا همان بررسی های اجمالی هوش مصنوعی گوگل است).
اندل در دو اسکرین شاتی که منتشر کرده بود، ویدیویی از شبکه خبری Fox 9 در یوتیوب را نشان می داد که در فید دیسکاور او ظاهر شده بود. در هر دو تصویر، خلاصه ای کوتاه در زیر ویدیو و مجموعه ای از آیکون های لینک دار در پایین آن دیده می شد. در تصویر دوم، او دور این آیکون ها خط کشیده و آن ها را با عنوان «Sources» (منابع) مشخص کرده بود که دیگر قابل کلیک نبودند.
یافته های جدید اندل پس از پاسخ گوگل
در تاریخ ۲۷ اکتبر (۵ آبان)، اندل دوباره این بخش را بررسی کرد. او در پاسخی در شبکه اجتماعی X نوشت:
«همین الان بررسی کردم؛ آن آزمایش واقعاً حذف شده و آزمایش دیگری به نام “aio tap falls through to hero” جایگزین آن شده است.»
پست او توضیح نمی دهد که این آزمایش جدید دقیقاً چگونه کار می کند یا در کدام مناطق جغرافیایی در حال اجراست. (اما از نام فنی آن، یعنی aio tap falls through to hero، می توان حدس زد که احتمالاً در این تست جدید، کلیک کردن روی بخش خلاصه هوش مصنوعی، کاربر را مستقیماً به تصویر یا لینک اصلی/اولیه کارت که اصطلاحاً Hero نامیده می شود، هدایت می کند).
چرا این موضوع اهمیت دارد؟ (تحلیل سئو و سرچ کنسول)
گزارش هوش مصنوعی مولد دیسکاور (Discover generative AI report) در سرچ کنسول گوگل (Google Search Console) نشان می دهد که لینک صفحات سایت شما چند بار از طریق قابلیت های هوش مصنوعی مولد در بخش دیسکاور به کاربران نمایش داده شده است. در این گزارش، هر صفحه منبع بر اساس آدرس اینترنتی (URL) فهرست می شود.
نکته بسیار مهم اینجاست که تنها معیار (Metric) تعریف شده در راهنمای رسمی سرچ کنسول برای این گزارش، ایمپرشن (Impression یا تعداد نمایش) است. این عدد صرفاً نشان می دهد که چه زمانی یکی از لینک های وب سایت شما از طریق هوش مصنوعی مولد در دیسکاور دیده شده است و ضربه زدن روی منابع (Source tap) یا همان کلیک ها را ثبت و گزارش نمی کند!
این یعنی اگر به دلیل یک باگ یا تغییر در طراحی سایت و پلتفرم گوگل، دکمه منابع از کار بیفتد، شما در سرچ کنسول همچنان آمار Impression بالا را می بینید، اما در ابزارهایی مثل گوگل آنالیتیکس متوجه کاهش شدید ورودی خواهید شد؛ بدون اینکه سرچ کنسول خطایی به شما نشان دهد.
برای کسب وکارهایی که به دنبال جذب ترافیک هدفمند از دیسکاور هستند، بهینه سازی ساختار فنی وب سایت، سرعت بارگذاری بالا در موبایل و استفاده از تصاویر استاندارد باکیفیت (که در خدمات طراحی سایت و سئوی تخصصی «دانش وب» به عنوان اصول پایه پیاده سازی می شوند) اهمیت دوچندانی پیدا می کند تا شانس قرار گرفتن به عنوان لینک اصلی (Hero) در این کارت ها افزایش یابد.
نتیجه گیری
تا زمانی که گوگل یا اندل جزئیات بیشتری درباره نحوه عملکرد آزمایش جایگزین منتشر کنند، خودتان می توانید به سرعت وضعیت فعلی را آزمایش کنید. کافی است در گوشی موبایل خود وارد فید Google Discover شوید (معمولاً با کشیدن صفحه اصلی گوشی به سمت راست در اندروید یا از طریق اپلیکیشن Google)، یکی از کارت های دارای خلاصه هوش مصنوعی را پیدا کنید و روی آیکون منابع در پایین آن ضربه بزنید تا ببینید آیا لیست مقالات منبع برایتان باز می شود یا خیر.