لیز رید، معاون و مدیر بخش جستجوی گوگل (Google Search)، اخیراً در اظهاراتی تأمل برانگیز مدعی شده است که ابزارهای شخصی سازی (Personalization) و قابلیت «منابع ترجیحی» (Preferred Sources)، نه تنها مانع دیده شدن سایت های کوچک نیستند، بلکه می توانند به آن ها در کسب دیده شدن (Visibility) کمک کنند. این دیدگاه در تضاد مستقیم با نگرانی های بسیاری از وب مسترها و ناشران است که تصور می کنند شخصی سازی بیش از حد، سایت های کوچک را به حاشیه می راند.
این موضوع برای بسیاری از کسب وکارهای ایرانی که با چالش دیده شدن در فضای رقابتی گوگل دست وپنجه نرم می کنند، حیاتی است. در «دانش وب»، ما همواره بر این باوریم که درک استراتژی های گوگل، کلید موفقیت است؛ بنابراین بیایید دقیق تر بررسی کنیم رید چه می گوید.
شخصی سازی: دریچه ای به سوی کشف محتوا
لیز رید در پادکست AI Inside استدلال کرد که نتایج جستجوی عمومی و «یک سایز برای همه»، منجر به نمایش نتایج تکراری برای همه کاربران می شود. او معتقد است وقتی گوگل سیگنال های دقیق تری از نیازهای کاربر دریافت می کند، فرصت های طلایی برای ناشران نیچ (Niche) و سایت های تخصصی ایجاد می شود تا بهتر دیده شوند.
رید می گوید: «اگر تنها چیزی که وارد می کنید چند کلمه کلیدی ساده باشد و جستجو شخصی سازی نشده باشد، همه چیز یکسان به نظر می رسد.»
به عنوان مثال، فرض کنید کاربری به دنبال برندهای «سازگار با محیط زیست» است، اما هرگز از این عبارت دقیق در جستجو استفاده نمی کند. در اینجا، هوش مصنوعی گوگل با تکیه بر داده های شخصی سازی، می تواند فروشندگان کوچک یا وبلاگ نویسان تخصصی که دقیقاً با علایق این کاربر همخوانی دارند را در اولویت قرار دهد. رید از این اتفاق با عنوان «سوق دادن نتایج به سمت دم دراز» (pushes more into the tail) یاد می کند؛ جایی که سایت های تخصصی و کوچک فرصت درخشش پیدا می کنند.
این دقیقاً همان جایی است که اهمیت «تولید محتوای تخصصی» و سئوی هدفمند مشخص می شود. اگر سایت شما برای مخاطبان خاصی بهینه شده باشد، شخصی سازی گوگل می تواند بهترین ابزار برای رساندن محتوای شما به دست مشتریان بالقوه تان باشد.
منابع ترجیحی و چالش اشتراک (Paywall)
یکی دیگر از ابزارهای مورد بحث رید، قابلیت «منابع ترجیحی» است. این ویژگی به کاربران اجازه می دهد به گوگل بگویند کدام ناشران را بیشتر دوست دارند. رید معتقد است وقتی کاربری یک سایت را به عنوان منبع ترجیحی انتخاب می کند، گوگل سیگنالی دریافت می کند که باعث می شود محتوای آن سایت، حتی در میان اطلاعات مشابه در سایر سایت ها، با قدرت و برجستگی بیشتری نمایش داده شود.
به گفته رید: «اگر شما همان اطلاعاتی را دارید که دیگران دارند، محتوای شما باید قوی تر ظاهر شود.»
با این حال، نگاه رید به «دیوارهای پرداخت» (Paywalls) چندان مثبت نیست. او معتقد است وقتی اکثر مردم نمی توانند محتوای قفل شده را بخوانند، نمایش آن در نتایج جستجو فایده ای ندارد. او به ناشران هشدار می دهد که کاهش ترافیک پس از اعمال دیوار پرداخت، نتیجه ای کاملاً قابل پیش بینی است. راهکار پیشنهادی او ساده است: گوگل باید مشترکین را مستقیماً به سمت ناشرانی که قبلاً برای آن ها هزینه کرده اند، هدایت کند.
تصویری استیلیزه و مفهومی که یک سایت کوچک و نورانی را در مرکز توجه نشان می دهد که توسط جریان داده های شخصی سازی گوگل احاطه شده است، اما یک نمودار کوچک با علامت سوال در گوشه تصویر، فقدان اثبات آماری این ادعا را به چالش می کشد.
فقدان داده های ملموس: نقطه ضعف ادعا
با وجود اطمینان بخش بودن سخنان رید، او هیچ داده آماری برای اثبات اینکه شخصی سازی یا منابع ترجیحی واقعاً باعث افزایش ترافیک سایت های کوچک شده اند، ارائه نکرد. این ادعاها شبیه به توضیحاتی است که او پیش تر درباره «کاهش ترافیک به دلیل پرش کاربر» (Bounce Clicks) در مواجهه با هوش مصنوعی مطرح کرده بود.
البته آزمایش هایی نیز در این زمینه انجام شده است. برای مثال، یک آزمایش توسط iPullRank بر روی ویژگی «هوش شخصی» (Personal Intelligence) گوگل نشان داد که سیگنال های شخصی سازی باعث افزایش نمایش برندهای خاص در حالت هوش مصنوعی می شود. این نشان می دهد که شخصی سازی، بیشتر مکمل فضای وب است تا جایگزین آن. اما این آزمایش با داده های محدود انجام شده و هنوز نمی توان آن را به کل اکوسیستم تعمیم داد.
نتیجه گیری
نکته ای که رید به آن اشاره نمی کند این است که «منابع ترجیحی» تنها به سایت هایی کمک می کند که کاربر از قبل آن ها را می شناسد. این ابزار برای سایتی که کاربر هنوز با آن آشنا نشده، کمکی نمی کند.
در نهایت، ادعای رید مبنی بر کمک به سایت های کوچک، فعلاً در حد یک فرضیه است. گوگل هنوز ابزار اندازه گیری شفافی برای ناشران ارائه نکرده تا تأثیر واقعی این ویژگی ها را بسنجند. به عنوان مدیر یک کسب وکار دیجیتال، به جای تکیه بر وعده های گوگل، بهترین استراتژی این است که عملکرد سایت خود را با ابزارهای آنالیز داخلی رصد کنید و ببینید آیا تغییرات رفتاری گوگل بر ترافیک شما تأثیرگذار بوده است یا خیر.