طبق داده های پلتفرم NewzDash، میزان حضور و دیده شدن یک ناشر خبری بریتانیایی در کوئری های ترند اخبار گوگل (Google News)، تنها در عرض دو هفته پس از تغییر دامنه از co.uk. به com. حدود ۹۸ درصد سقوط کرده است.
جان شحاته (John Shehata)، بنیان گذار این ابزار تحلیلی، اشاره می کند که این سایت پیش از این نیز در جریان چندین آپدیت هسته گوگل (Core Updates) در حال از دست دادن جایگاه خود بود و به احتمال زیاد، مشکلات فنی درون سایتی نیز در این افت فاجعه بار نقش داشته اند. بنابراین، داده ها به تنهایی نشان نمی دهند که تغییر دامنه ۱۰۰٪ تنها مقصر این ماجراست. (نکته تخصصی: به عنوان متخصصان سئو در دانش وب، همیشه به مشتریان خود تاکید می کنیم که پیش از هر تغییر بزرگی مانند تغییر دامنه یا طراحی مجدد سایت، باید سلامت فنی سایت (Technical SEO) به طور کامل بررسی شود تا مشکلات فنی قدیمی روی هم انباشته نشده و چنین بحران هایی را رقم نزنند.)
عدد اعلام شده، در واقع امتیاز «قابلیت دیده شدن در جستجو» (Search Visibility) در ابزار NewzDash است. این ابزار کوئری های خبری ترند بریتانیا را از طریق بخش «اخبار برتر» (Top Stories) و نتایج ارگانیک ردیابی می کند و سهم کلیک را بر اساس رتبه، نرخ کلیک تخمینی (CTR)، مدت زمان ماندگاری در رتبه های بالا و تعداد URLها تخمین می زند. در واقع این عدد، کلیک ها را پیش بینی می کند و نشان دهنده ترافیک واقعی سایت نیست. به گفته شحاته، ابزارهای معمولی سئو این افت را حدود ۶۰ تا ۷۰ درصد تخمین می زنند.
ابزار NewzDash دقیقاً چه چیزی را ردیابی کرد؟
این پلتفرم، دامنه co.uk. را به مدت ۱۴ ماه پیش از انتقال زیر نظر داشت. شحاته خاطرنشان می کند که این سایت در نتایج خبری که این شرکت مانیتور می کند، بین ۱ تا ۲ درصد سهم دیده شدن داشت؛ در حالی که سایت های خبری با ابعاد مشابه، معمولاً سهمی بین ۳ تا ۶ درصد دارند.
در حین فرآیند انتقال دامنه، قابلیت دیده شدن سایت به شدت افت کرد و دو هفته بعد به عدد فاجعه بار ۰.۰۲٪ رسید؛ یعنی بر اساس محاسبات NewzDash، یک افت ۹۸ درصدی!
دامنه جدید (com.) نتوانست جایگاه از دست رفته دامنه co.uk. را پس بگیرد. بر اساس این گزارش، حتی با گذشت چهار ماه از این انتقال، دامنه جدید تنها چند حضور پراکنده و محدود در نتایج جستجو داشته است.
طبق گزارش ها، این ناشر خبری کل سایت خود را «یک شبه» منتقل کرده است؛ چرا که می خواست یک دامنه جهانی (Global) یکپارچه داشته باشد و دیگر توسط سیستم های تبلیغاتی به عنوان یک سایت محلی و محدود به بریتانیا دسته بندی نشود. از آنجا که در این پست نام ناشر فاش نشده و داده های پایه به اشتراک گذاشته نشده اند، امکان بررسی مستقل و تایید قطعی این افت ۹۸ درصدی وجود ندارد.
چرا آمار ۹۸ درصدی با سایر ابزارهای سئو متفاوت است؟
طبق توضیحات شحاته، ابزارهای سئویی که او آمارشان را مقایسه می کند (که نامی از آن ها نبرده است)، بر اساس یک مجموعه ثابت از کلمات کلیدی کار می کنند که اکثر آن ها از نوع همیشه سبز (Evergreen – کلماتی که همیشه جستجو می شوند و وابسته به زمان نیستند) هستند. اما در مقابل، ابزار NewzDash میزان دیده شدن سایت را بر روی مجموعه ای متغیر از «کوئری های خبری ترند و داغ» در بخش Top Stories و نتایج ارگانیک می سنجد.
این رویکرد مشابه همان روشی است که در ماه جولای درباره داده های Top Stories بررسی کردیم. اتفاقاً شحاته نیز تایید می کند که عمیق ترین ضربه و بیشترین افت دقیقا در همین بخش رخ داده است.
اسکرین شات داشبورد نیودز دش که نشان می دهد چگونه ردیابی کوئری های خبری ترند (بالا) سقوط ۹۸ درصدی را نشان می دهد، در حالی که کلمات کلیدی ثابت (پایین) تنها نوسان کمی دارند.
نظر گوگل درباره انتقال دامنه (Domain Moves) چیست؟
راهنمای رسمی گوگل در مورد انتقال سایت توضیح می دهد که تغییر دامنه، یک فرآیند استاندارد در مدیریت وب سایت است. این فرآیند شامل مپینگ (نقشه برداری) دقیق URLهای قدیمی به جدید، تنظیم ریدایرکت های استاندارد، ثبت درخواست تغییر آدرس (Change of Address) در سرچ کنسول و نظارت مستمر بر URLها می شود. (انجام بی نقص این مراحل برای حفظ رتبه ها کاملاً حیاتی است؛ موضوعی که تیم دیجیتال مارکتینگ دانش وب در پروژه های تغییر دامنه مشتریان خود با وسواس بالایی آن را اجرا می کند تا کسب وکارها کمترین افت ترافیک را تجربه کنند).
گوگل تایید می کند که ریدایرکت های دائمی (مانند ریدایرکت ۳۰۱) به ارزش صفحات (PageRank) آسیبی نمی زنند و یادآور می شود که تغییر هر URL به صورت جداگانه پردازش می شود. همچنین این راهنما اشاره می کند که در طول فرآیند خزش مجدد (Recrawling)، نوسانات رتبه کاملاً طبیعی است. برای سایت های متوسط، ممکن است هفته ها یا بیشتر طول بکشد تا URLهای جدید در نتایج ظاهر شوند و این زمان برای سایت های بزرگ تر قطعاً بیشتر خواهد بود.
گوگل پیشنهاد می کند که سایت های بزرگ ابتدا فرآیند انتقال را روی یک بخش از سایت آزمایش کنند؛ ترجیحاً بخشی که زیاد به روزرسانی نمی شود. همچنین به شدت توصیه می کند که از ترکیب کردن همزمانِ «انتقال دامنه» با «تغییر سیستم مدیریت محتوا (CMS)» یا «طراحی مجدد سایت» خودداری کنید.
ریسک تغییر دامنه در الگوریتم Google News
در خصوص Google News، مرکز ناشران گوگل راهنمایی می کند که هنگام تغییر دامنه از همان فرآیند استاندارد پیروی کنید، نقشه سایت خبری (News Sitemap) را به روزرسانی کنید، مطمئن شوید که خزنده های گوگل به راحتی سایت را می خوانند و از ایجاد زنجیره های طولانی ریدایرکت (Redirect Chains) پرهیز کنید. گوگل تاکید می کند که ارتباط معنایی، برجستگی، اعتبار (Authoritativeness)، تازگی محتوا، کاربرپسند بودن، موقعیت مکانی و زبان، همگی برای رتبه بندی در گوگل نیوز حیاتی هستند. با این حال، هیچ کدام از صفحات راهنمای گوگل دقیقاً نمی گویند که هنگام تغییر دامنه، این سیگنال ها چگونه و با چه کیفیتی به دامنه جدید منتقل می شوند.
در ماه ژوئن گذشته، جان مولر (John Mueller) از گوگل به کاربر ردیت که قصد تغییر دامنه از ca. به com. را برای برندسازی داشت، گفت: «تغییر سایت همیشه یک اتفاق بزرگ و پرریسک است، حتی اگر برای انجام درست آن وقت بگذارید. این کار نیازمند تلاش بسیار زیادی است و پیش بینی کامل و قطعی نتیجه آن از قبل غیرممکن است.»
توضیحات شحاته در مورد این افت تاریخی
شحاته معتقد است که تغییرات بنیادین سایت مانند تغییر CMS، ری دیزاین کامل یا تغییر دامنه، باعث می شود گوگل کل سایت را از نو ارزیابی کند؛ پدیده ای که او نام آن را «ریست گوگل» (Google Reset) گذاشته است (البته این اصطلاح ساخته ی خود اوست، نه اصطلاح رسمی گوگل).
او استدلال می کند که پلتفرم های خبری گوگل، وزن زیادی به سیگنال های نام میزبان (Hostname) مانند تاریخچه انتشار و اعتماد تحریریه (Editorial Trust) می دهند. او می نویسد: در حالی که یک ریدایرکت ۳۰۱ می تواند اعتبار لینک ها (Link Equity) را منتقل کند، اما «ممکن است نتواند این تاریخچه و اعتماد را با خود به همراه ببرد.»
راهنمای گوگل به صراحت مشخص نکرده است که تاریخچه خبری بر پایه نام میزبان سنجیده می شود. شحاته توصیه می کند که انتقال محتوا را بخش به بخش انجام دهید و قبل از انتقال کامل، صبر کنید تا دامنه جدید در گوگل نیوز ظاهر شود. بخش اول توصیه او با دستورالعمل های گوگل برای سایت های بزرگ همسو است، اما بخش دوم در راهنمای گوگل ذکر نشده است.
نمایی از مانیتور که در آن متخصص فنی «دانش وب» در حال بررسی تنظیمات تغییر آدرس در سرچ کنسول و موفقیت آمیز بودن ریدایرکت های ۳۰۱ است.
نتیجه گیری
یک فرآیند انتقال دامنه ممکن است در ابزارهای معمولی ردیابی رتبه، موفق و قابل مدیریت به نظر برسد، اما در سیستمی که کوئری های خبری ترند را پیگیری می کند، شبیه به یک فاجعه تمام عیار باشد. در این مورد خاص، دو روش اندازه گیری حدود ۳۰ پله با هم اختلاف داشتند و شحاته این شکاف را به تفاوت در نوع کوئری هایی می داند که هر ابزار رصد می کند.
داده های NewzDash شامل بخش Top Stories و نتایج ارگانیک است، اما نمی تواند سهم دقیق هر کدام را در این افت تفکیک کند. نتیجه مهم این است که اگر گزارش مهاجرت سایت شما فقط بر اساس کلمات کلیدی همیشه سبز ساخته شود، احتمالاً خسارت ها و افت ترافیک در بخش اخبار و کوئری های لحظه ای را به شدت دست کم خواهید گرفت.