جان مولر و مارتین اسپلیت از گوگل در گفت وگویی تخصصی بررسی کرده اند که چرا «کیفیت» در سئو، چیزی فراتر از صرفاً متن است و چگونه تجربه کاربری می تواند مستقیماً بر وضعیت ایندکس شدن صفحات تأثیر بگذارد.
گوگل اخیراً در بحثی پیرامون «گزارش وضعیت ایندکس صفحات» (Page Indexing Report) در سرچ کنسول، به بررسی نحوه شناسایی مشکلات ایندکس گذاری پرداخته است. نکته کلیدی و بسیار مهمی که در این گفتگو مطرح شد، ارتباط مستقیم کیفیت سایت با فرآیند ایندکس است؛ جایی که آن ها تأکید کردند «کیفیت» صرفاً به معنای محتوای متنی یک صفحه نیست.
ایندکس گذاری در مراحل مختلف انجام می شود
اسپلیت و مولر در ابتدا به مشکلاتی پرداختند که ممکن است به طور موقت بر ایندکس گذاری تأثیر بگذارند؛ مشکلاتی مانند عدم پاسخگویی سرور، خطاهای DNS یا خرابی های مقطعی که باعث می شود گوگل نتواند سایت را کرال (خزش) کند. توصیه آن ها این بود که لزوماً نیازی نیست برای هر اتفاق کوچک، نگران و پیگیر باشید.
آن ها همچنین اشاره کردند که وقتی یک سایت جدید است، «گزارش وضعیت ایندکس» (Page Indexing Report) می تواند مراحل مختلفی را که یک صفحه برای ایندکس شدن طی می کند، به شما نشان دهد.
اسپلیت این فرآیند را این گونه توضیح داد:
«اگر سایت خود را تغییر می دهید یا سایتتان بسیار جدید است، می توانید از این گزارش برای مشاهده مراحل طی شده استفاده کنید. در مقطعی، صفحاتی را با وضعیت Discovered – currently not indexed خواهید دید؛ این یعنی ما می دانیم آن ها وجود دارند، اما هنوز به آن ها سر نزده ایم. وقتی به آن ها سر نزده باشیم، طبیعتاً نمی توانیم ایندکسشان کنیم. در مقابل، وضعیت Crawled – currently not indexed به این معناست که ما به صفحه سر زده ایم، اما تصمیم گرفته ایم آن را در ایندکس قرار ندهیم که می تواند دلایل بسیار متنوعی داشته باشد.»
آیا عدم ایندکس همیشه به معنای مشکل کیفیت است؟
در این بخش از گفتگو، بحث به سمت «مشکلات کیفیت» و تأثیر آن بر ایندکس گذاری سوق پیدا کرد. مولر تأیید کرد که این وضعیت همیشه به معنای کم کیفیت بودن نیست.
اسپلیت از مولر پرسید: «آیا وضعیت Not Indexed اغلب نشان دهنده یک مشکل کیفی است یا فقط گاهی اوقات؟»
مولر پاسخ داد: «گاهی اوقات.»
این تصویر تفاوت بین صفحات Discovered (کشف شده) و Crawled (خزش شده) را نشان می دهد و توضیح می دهد که چگونه مشکلات کیفی می تواند منجر به وضعیت “Not Indexed” شود.
نگرانی های جدی گوگل درباره کیفیت
مولر توضیح داد که وضعیت Not indexed می تواند زمانی رخ دهد که سیستم های گوگل «نگرانی جدی» درباره کیفیت سایت داشته باشند. شاید تعبیر «نگرانی یک سیستم» عجیب به نظر برسد، اما منظور او این است که اگر امتیازات کیفی یا سایر شاخص های یک سایت از یک حد آستانه خاص عبور کند، سیستم های گوگل نسبت به کلیت سایت «بدبین» می شوند.
مولر ادامه داد: «اگر سیستم های ما نگرانی شدیدی درباره کیفیت یک وب سایت داشته باشند، قطعاً تعداد صفحات ایندکس شده را کاهش می دهند. وقتی نگرانی عمیقی درباره کیفیت کلی وجود دارد، منطقی نیست که سیستم های ما زمان زیادی را صرف آن وب سایت کنند. بنابراین، احتمالاً خزش (Crawl) بسیار کمتر می شود و ایندکس کردن هم کاهش می یابد. در این حالت، شما با خطاهایی مثل Crawled – currently not indexed مواجه می شوید. از دیدگاه ما، این پیامی از سوی سیستم است که می گوید: ما این محتوا را می شناسیم، اما تا زمانی که از وضعیت سایت راضی نباشیم، دوباره به آن سر می زنیم تا ببینیم آیا شرایط برای ایندکس شدن مهیا شده است یا خیر.»
اگر درگیر افت ناگهانی ایندکس شده اید و با این گزارش ها در سرچ کنسول دست وپنج نرم می کنید، تیم متخصص دانش وب با بررسی دقیق لاگ های سرور و آنالیز گزارش های کنسول، می تواند ریشه فنی یا کیفی این مشکلات را برای سایت شما شناسایی و رفع کند.
چرا صفحات ایندکس نمی شوند؟ (فراتر از دلایل فنی)
بسیاری از صاحبان سایت تصور می کنند سایتشان هیچ ایرادی ندارد و به دنبال یک دلیل فنی می گردند. این یک «نقطه کور کیفی» است؛ زیرا هیچ کس به اندازه صاحب سایت یا متخصص سئو، آن سایت را نمی شناسد و چون زمان زیادی صرف ساختن آن شده، طبیعی است که فکر کنند سایتشان «بی نقص» است.
وقتی تلاش برای یافتن دلایل فنی (مثل کدها یا فایل robots.txt) شکست می خورد، برخی به اشتباه تصور می کنند قربانی «سئو منفی» شده اند و شروع به حذف یا Disavow کردن لینک های خود می کنند که معمولاً نتیجه ای ندارد.
اگر در چنین موقعیتی هستید، باید بپذیرید که ممکن است مشکل از کیفیت کلی سایت باشد؛ چیزی که درک آن به دلیل تعلق خاطر به سایت، دشوار است.
مولر در این باره می گوید: «نیاز نیست فقط به فکر حل یک مشکل فنی باشید. وقتی می بینید الگوی گسترده ای از عدم ایندکس شدن وجود دارد و هیچ دلیل فنی خاصی هم نیست، باید یک گام به عقب بردارید و به کیفیت کلی سایت فکر کنید. فکر کردن به کیفیت، چالش برانگیز است؛ چون آن سایت “فرزند” شماست و طبیعتاً فکر می کنید بهترین است.»
بازدیدکنندگان و کیفیت کلی سایت
در اینجا مولر نکته غیرمنتظره ای را اضافه کرد: او گفت بازدیدکنندگان ممکن است به سایت شما نگاه کنند و بلافاصله تشخیص دهند که فاقد ارزش یا منحصر به فرد بودن است. او نگفت که گوگل مستقیماً این را می فهمد، بلکه گفت «مردم» ممکن است چنین قضاوتی کنند. اگرچه او مستقیماً نگفت که گوگل از سیگنال های کاربری برای تشخیص کیفیت استفاده می کند، اما شواهد نشان می دهد که این موضوع در الگوریتم های گوگل بی تأثیر نیست.
او افزود: «سعی کنید با چشم کسی که مستقیماً درگیر سایت شما نیست به آن نگاه کنید. اگر بخش بزرگی از سایت شما با هوش مصنوعی تولید شده و مدتی هم کار کرده، ممکن است کاربران وارد سایت شوند و بگویند: “خب، مشخص است که این متن توسط هوش مصنوعی نوشته شده و هیچ چیز منحصربه فرد یا ارزشمندی ندارد.” این به معنای بد بودن تمام محتوای هوش مصنوعی نیست، اما گاهی به سایت هایی برمی خورید که احساس می کنید هر کسی می توانست آن را بنویسد.»
اسپلیت نیز تأکید کرد که سخت ترین بخش، بیرون آمدن از زاویه دید خودتان است: «گاهی اوقات محتوای شما بد نیست، اما محتواهای مشابه زیادی در اینترنت وجود دارد. پس چرا گوگل باید این نسخه را ایندکس کند؟ ارزش افزوده شما چیست؟»
کاربری که با تبلیغات آزاردهنده، پاپ آپ های مزاحم و محتوای پنهان شده مواجه می شود، فوراً سایت را ترک می کند. این سیگنال ها به گوگل نشان می دهد که سایت فاقد ارزش است.
کیفیت فقط متن نیست
مولر در پاسخ به اسپلیت به یک نکته حیاتی اشاره کرد: «کیفیت، فقط متن نیست. خیلی ها می گویند محتوای من منحصربه فرد است، اما آن را در صفحه ای بسته بندی کرده اند که دسترسی به آن وحشتناک است. مثلاً کاربری که وارد سایت می شود و فن کامپیوترش به خاطر سنگینی صفحه یا کدهای غیراستاندارد به صدا در می آید، قطعاً فرار خواهد کرد.»
این مهم ترین نکته این مقاله است: تجربه کاربری بخشی از کیفیت است.
تجربه کاربری و مشکلات کیفیت
مولر مثال هایی از مشکلات غیرمتنی زد که تجربه کاربری را تخریب می کنند:
- پنهان کردن محتوا: متنی که پشت تبلیغات آزاردهنده، پاپ آپ ها یا عناصر متحرک پنهان شده است.
- محتوای زائد (Filler): در سایت های آشپزی یا آموزشی، دیده ایم که نویسنده قبل از رسیدن به دستور اصلی، داستان های بسیار طولانی و غیرضروری می نویسد که کاربر اهمیتی به آن ها نمی دهد.
او می گوید: «ما باید تجربه کامل صفحه را در نظر بگیریم؛ چون کاربران هم با همین تجربه روبرو می شوند. آن ها حالت جادویی ندارند که فقط متن را از صفحه بیرون بکشند و بقیه چیزها را نادیده بگیرند. آن ها با کل آن تجربه (انیمیشن ها، تبلیغات و غیره) درگیر می شوند.»
نتیجه گیری
در نهایت، پیام گوگل شفاف است: ایندکس نشدن صفحات، همیشه به معنای یک خطای فنی پیچیده در کدنویسی نیست. اگر با مشکل گسترده ایندکس نشدن مواجه هستید، وقت آن رسیده که از زاویه دید یک کاربر واقعی به سایت خود نگاه کنید. آیا سایت شما واقعاً ارزش افزوده ای دارد؟ آیا تبلیغات آزاردهنده مانع دسترسی کاربر به اطلاعات اصلی شده اند؟ آیا تجربه بصری و فنی (مانند سرعت بارگذاری) برای کاربر خسته کننده است؟
در دانش وب، ما معتقدیم سئو فراتر از کلمات کلیدی است. ترکیبی از طراحی سایت اصولی، رعایت استانداردهای تجربه کاربری (UX) و تولید محتوای استراتژیک، فرمول پیروزی در دنیای گوگل است. اگر حس می کنید در چرخه «محتوای خوب اما بدون ایندکس» گیر کرده اید، وقت آن است که با مشاوره تخصصی، سایت خود را بازبینی کنید.