به گزارش هفتگی سئوی دانش وب خوش آمدید. خبر مهم این هفته آن است که گزارش های هوش مصنوعی سرچ کنسول گوگل (Search Console AI reports) اکنون در سراسر جهان در دسترس قرار گرفته اند. همچنین در هفته ای که گذشت، جان مولر (مدیر ارشد جستجوی گوگل) زمان خود را صرف پاسخگویی به سوالات وب مسترهایی کرد که به دنبال راه های میانبر برای فرآیندهای زمان بر سئو بودند؛ از جمله فردی که پس از استفاده از ابزار Disavow منتظر بازگشت رتبه بود، شخصی که در حال بررسی استفاده از نسخه Markdown برای ربات های هوش مصنوعی بود و کاربری که یک ترفند عجیب برای نقشه سایت (Sitemap) پیدا کرده بود.
در ادامه، آنچه برای شما و استراتژی سئوی سایتتان اهمیت دارد را بررسی می کنیم.
گوگل اعلام کرد: گزارش های هوش مصنوعی سرچ کنسول اکنون جهانی شده اند
طبق اعلام رسمی گوگل، گزارش های هوش مصنوعی سرچ کنسول و قابلیت کنترل و انصراف از هوش مصنوعی جستجو (Search AI opt-out)، در تاریخ ۳۱ آگوست (۱۰ شهریور) برای تمامی وب سایت ها در سراسر جهان فعال شده است.
نکات کلیدی:
این گزارش ها شامل میزان نمایش (Impressions) سایت شما در بخش های مختلفی نظیر AI Overviews (خلاصه های تولید شده توسط هوش مصنوعی)، حالت هوش مصنوعی (AI Mode) و ویژگی های هوش مصنوعی مولد در ابزار Discover است. این آمار به تفکیک صفحه، کشور و تاریخ قابل بررسی است. البته باید توجه داشت که این ابزار هنوز برای تمامی پراپرتی ها (Properties) در دسترس نیست و سایت هایی که نمایش بسیار کمی در نتایج هوش مصنوعی داشته اند، ممکن است در این گزارش ظاهر نشوند.
چرا این موضوع برای شما مهم است؟
این گزارش را به چشم یک چک لیست ارزشمند نگاه کنید که نشان می دهد محتوای شما در کدام بخش های جدید گوگل ظاهر شده است. این ابزار به شما می گوید کدام صفحات در ویژگی های هوش مصنوعی گوگل دیده شده اند و جایگاه آن ها کجاست؛ هرچند هنوز اطلاعات دقیقی از میزان کلیک ها (CTR) و نتایج این نمایش ها ارائه نمی دهد. علاوه بر این، دکمه انصراف (Opt-out) نیز کاملاً مبتنی بر داده کار می کند و گوگل اطمینان داده است که غیرفعال کردن حضور در نتایج هوش مصنوعی، هیچ تأثیر منفی بر رتبه بندی شما در سایر بخش های جستجوی ارگانیک نخواهد گذاشت.
در تیم دیجیتال مارکتینگ دانش وب، ما به دقت این گزارش های جدید را برای پروژه های مشتریانمان رصد می کنیم تا استراتژی محتوایی سایت را با الگوریتم های هوش مصنوعی گوگل همگام سازی کنیم.
نمایی از داشبورد گزارش های اختصاصی هوش مصنوعی گوگل که میزان نمایش صفحات در بخش های AI Overviews و AI Mode را به تصویر می کشد.
گوگل: مشاهده نتایج اصلاحات پس از یک آپدیت بزرگ ممکن است ماه ها زمان ببرد
جان مولر در پاسخ به کاربری در شبکه اجتماعی ردیت (Reddit) تأکید کرد که اعمال اصلاحات مربوط به به روزرسانی های هسته و گسترده گوگل (Broad Updates) «می تواند زمان بسیار زیادی ببرد و گاهی ماه ها طول می کشد تا اثرات آن را مشاهده کنید.»
نکات کلیدی:
سایت این کاربر ردیت بیش از ۸۰۰ دامنه ارجاع دهنده (Referring Domains) دریافت کرده بود که از نظر او لینک های “مخرب یا سمی” (Toxic) بودند. او اقدام به آپلود فایل Disavow (ابزار رد پیوند گوگل) کرد. حدود دو هفته بعد، این سایت رتبه سوم خود را در کلمه کلیدی اصلی اش از دست داد و کاربر پرسید که چگونه می تواند رتبه خود را بازیابی کند.
جان مولر در پاسخ توضیح داد که ابزار Disavow «قطعا تأثیرگذار است»، اما «رد کردن تعداد محدودی لینک باعث نمی شود سایت شما از نتایج جستجو حذف شود (افت شدید کند).» او پیشنهاد کرد که کاربر علاوه بر بررسی فایل Disavow، به دنبال دلایل دیگر باشد؛ یکی از این دلایل محتمل، آپدیت گسترده اسپم (Spam Update) گوگل است که احتمالاً در همان زمانِ افت رتبه، در حال اجرا بوده است.
چرا این موضوع برای شما مهم است؟
افت رتبه ای که تنها در عرض دو هفته رخ می دهد، بعید است به تغییری (مثل ثبت فایل Disavow) مرتبط باشد که پردازش آن ماه ها زمان می برد. مولر پیش تر نیز توضیح داده بود که فایل Disavow روی داده های لینک در بازه ای چند ماهه تأثیر می گذارد، نه چند روزه!
همان طور که جان مولر اشاره کرد، ابتدا باید احتمال وجود مشکلات فنی در سطح سایت (Technical SEO) را رد کنید. سپس افت رتبه خود را با تقویم آپدیت های گوگل مقایسه کنید. اگر افت شما با یک آپدیت بزرگ همزمان بوده است، باید خود را برای یک دوره ریکاوری طولانی و زمان بر آماده کنید. ما در خدمات سئو دانش وب همواره به مشتریان یادآوری می کنیم که سئو یک فرآیند ماراتن است، نه دوی سرعت؛ بنابراین تصمیمات هیجانی در زمان افت رتبه می تواند آسیب های جبران ناپذیری به همراه داشته باشد.
جان مولر: فقط ابزارهای سئو درخواست فرمت Markdown دارند، نه ربات های گوگل!
جان مولر می گوید در سایت های آزمایشی خودش متوجه شده است که «تنها خزنده هایی (Crawlers) که ادعا می کنند از فرمت مارک داون (Markdown) پشتیبانی می کنند، ابزارهای سئو هستند.»
نکات کلیدی:
مولر در حال پاسخ دادن به کاربری در انجمن r/TechSEO بود. این کاربر پرسیده بود که آیا کسی تا به حال دیده است که یکی از «ربات های بزرگ هوش مصنوعی» درخواست دریافت نسخه Markdown سایت را داشته باشد؟ (توضیح: برخی وب مسترها قصد دارند برای کاهش فشار روی سرور، به جای HTML کدهای سبک تر Markdown را به ربات ها ارائه دهند).
مولر در انتهای پاسخ خود تأکید کرد که تنظیمات پیش فرض سرورهای او، بخش “Accept Header” (درخواست های نوع فرمت) را ثبت نمی کنند و به کاربران توصیه کرد قبل از هر تغییری، ابتدا لاگ های سرور خود را تنظیم کرده و آمار واقعی را بررسی کنند.
چرا این موضوع برای شما مهم است؟
پیش از آنکه زمان و هزینه خود را صرف توسعه لایه ای برای تولید نسخه Markdown سایت کنید، لاگ های سرور (Server Logs) را بررسی کنید تا ببینید چه ربات هایی واقعاً درخواست text/markdown می فرستند. نمونه ای که مولر بررسی کرده مربوط به سایت های شخصی خودش است و ممکن است لاگ های سایت شما متفاوت باشد. اما اگر تنها درخواست های Markdown سایت شما متعلق به ابزارهای تحلیل سئو (مثل Ahrefs یا Semrush) باشد، توسعه این ویژگی عملاً کمکی به سئوی شما در موتورهای جستجو نخواهد کرد. طراحی سایت اصولی، که یکی از خدمات اصلی در دانش وب است، ایجاب می کند که منابع سرور را برای نیازهای واقعی ربات های گوگل بهینه کنیم، نه صرفاً برای پاسخگویی به ابزارهای جانبی.
تصویرسازی فنی و متناسب با سئوی تکنیکال که بررسی لاگ های سرور (Server Logs) و نحوه تعامل خزنده های وب با کدها را نشان می دهد.
مولر دور زدن کش نقشه سایت (Sitemap Cache-Busting) را یک ایده بد می داند
جان مولر استفاده از پارامترهایی با متغیر زمانی روزانه (مثل ?v=timestamp) در آدرس نقشه سایت را “یک ایده بد” توصیف کرد، زیرا «با این کار شما به گوگل سیگنال می دهید که آدرس اصلی (Canonical URL) یک محتوا در حال تغییر مداوم است.»
نکات کلیدی:
یک کاربر در شبکه اجتماعی بلو اسکای (Bluesky) پس از مشاهده این تکنیک در یک سایت بزرگ، درباره آن سوال پرسیده بود. در این تکنیک، به آدرس نقشه های سایتِ زیرمجموعه (Child sitemap URLs) در یک فایل ایندکس نقشه سایت، هر روز یک پارامتر جدید اضافه می شد تا ربات های گوگل مجبور به خزش مجدد (Refetch) شوند.
مولر صراحتاً اعلام کرد که این کار هم برای موتورهای جستجو و هم برای فرآیند ترکینگ (رهگیری داده ها) مضر است و داشتن آدرس های URL تمیز و پایدار اهمیت بسیار زیادی دارد. برای اعلام زمان تغییر فایل، تگ lastmod در پروتکل استاندارد سایت مپ وجود دارد و نیازی به این ترفندها نیست.
چرا این موضوع برای شما مهم است؟
اگر سایت و نقشه سایتی به شما ارث رسیده که از پارامترهای متغیر (Rotating parameters) استفاده می کند، فوراً آن ها را حذف کنید و به جای آن، مطمئن شوید که تگ lastmod دقیق و به روز است. اعتراض مولر به این موضوع به این دلیل است که این ترفند باعث می شود موتورهای جستجو فکر کنند آدرس فایل های سایت شما ثباتی ندارد.
نظر متخصصان سئو در این باره چیست؟
کِوورک ساهاگیان (Kevork Sahagian)، استراتژیست سئو، در لینکدین نوشت که درسِ این اتفاق، فراتر از دوری کردن از یک ترفند ساده است:
«نکته کلیدی این نیست که فقط “از این یک ترفند دوری کنید.” بلکه واقعیت این است که بیشتر این راه های میانبر، سعی دارند چیزی را درست کنند که اصول اولیه و پایه ای سئو از قبل برای آن ها راه حل ارائه داده است.»
نتیجه گیری
همه پاسخ های این هفته جان مولر، پرسشگران را به سمتی هدایت کرد که از قبل در اختیار داشتند:
خزنده ای که بتواند فایل مارک داون را بخواند، در هدر درخواست خود آن را اعلام می کند؛ گوگل تاریخ آپدیت های خود را به صورت عمومی منتشر می کند؛ و نقشه سایت از قبل دارای فیلدی برای نشان دادن تازگی محتوا (lastmod) است. هر سه پرسشگر این هفته به دنبال راهی برای دور زدن این استانداردها بودند و پاسخ گوگل بازگشت به همان اصول اولیه بود.
داستان چهارم (اضافه شدن گزارش های هوش مصنوعی) نیز نکته جدیدی برای بررسی به ما می دهد. گزارش هوش مصنوعی سرچ کنسول صرفاً به شما می گوید که صفحاتتان در کدام بخش های هوش مصنوعی گوگل حضور دارند و در همین نقطه متوقف می شود؛ بنابراین سوالِ مربوط به نرخ کلیک (CTR) این بخش ها فعلاً بی پاسخ مانده است.