وایرفریم ها (طرح واره ها) هسته اصلی هر تجربه کاربری (UX) با عملکرد بالا هستند. این نمونه های وایرفریم وب سایت به شما کمک می کنند تا یاد بگیرید چگونه برای بهبود طراحی وب خود، یک وایرفریم اصولی ایجاد کنید.
یک تجربه کاربری (UX) باکیفیت در وب سایت، برای رسیدن به اهداف تجاری شما – چه افزایش فروش باشد، چه گسترش آگاهی از برند یا تقویت وفاداری به برند – امری کاملاً حیاتی است.
در واقع، هر ۱ دلار (یا معادل ریالی آن) سرمایه گذاری روی تجربه کاربری، می تواند تا ۱۰۰ برابر برای کسب وکار شما بازگشت سرمایه (ROI) داشته باشد. (در بازار پررقابت وب فارسی که هزینه جذب مشتری (CAC) روزبه روز در حال افزایش است، داشتن یک تجربه کاربری روان، تنها راه نگه داشتن کاربر در سایت و جلوگیری از هدر رفتن بودجه های تبلیغاتی است).
برای دستیابی به این هدف، سایت شما به یک چارچوب و پایه قدرتمند نیاز دارد — چیزی که به وسیله وایرفریم های وب سایت (Website Wireframes) امکان پذیر می شود.
وایرفریم ها می توانند پایه های لازم برای ارائه یک تجربه کاربری مطلوب را بنا کنند؛ تجربه ای که کاربردپذیری (Usability) را از طریق یک چیدمان بصری (Layout) منطقی و ساختاریافته در اولویت قرار می دهد.
در ادامه این مقاله، قصد داریم برخی از بهترین نمونه های وایرفریم وب سایت را برای الهام بخشی به طراحی شما به نمایش بگذاریم. همچنین مراحل و نحوه ساخت یک وایرفریم اختصاصی از صفر را نیز بررسی خواهیم کرد.
وایرفریم وب سایت چیست؟
وایرفریم وب سایت، یک نمایش اسکلتی و شماتیک از ساختار و چارچوب یک سایت است. از آن به عنوان یک “نقشه راه” یا “بلوپرینت” استفاده می شود که ویژگی های اصلی و مسیرهای ناوبری (Navigation) طراحی یک صفحه یا کل وب سایت را مشخص می کند.
در پروژه های طراحی سایت در ایران، وایرفریم مانند یک قرارداد بصری بین کارفرما و تیم طراحی عمل می کند و از بسیاری از سوتفاهم ها و دوباره کاری ها در مراحل برنامه نویسی جلوگیری می کند.
وایرفریم های وب سایت معمولاً بر اساس میزان جزئیاتی که به عنوان راهنمای چیدمان ارائه می دهند، در سه دسته قرار می گیرند:
وایرفریم های با دقت پایین
طرح های اولیه یا اسکچ های ساده ای از طراحی هستند که بدون پرداختن به جزئیات محتوایی یا استایل های گرافیکی، صرفاً روی چیدمان و ساختار تمرکز دارند.
مثال: یک طرح مدادی ساده روی کاغذ از صفحه اصلی سایت، که فقط جایگاه هدر (Header)، فوتر (Footer)، سایدبار و بخش اصلی محتوا را نشان می دهد.
وایرفریم های با دقت متوسط
ساختارهایی با جزئیات بیشتر هستند که شامل چیدمان دقیق تر، جایگاه های مشخص برای محتوا (Placeholder) و تعاملات ساده می شوند، اما همچنان فاقد طراحی بصری نهایی هستند.
مثال: یک ماک آپ دیجیتال خاکستری (Grayscale) از صفحه ورود (Login) یک اپلیکیشن که در ابزارهایی مانند Balsamiq یا Sketch ساخته شده و ترتیب فیلدهای ورودی، دکمه ها و المان های ناوبری را نشان می دهد.
یک اینفوگرافیک مقایسهای که سه دسته وایرفریم را نشان میدهد: وایرفریم با دقت پایین (اسکچ دستی)، وایرفریم با دقت متوسط (طرح دیجیتال خاکستری با جایگاههای محتوا) و وایرفریم با دقت بالا (طراحی نهایی و رنگی با فونت فارسی). لوگوی کاراویزا نیز در پایین تصویر قرار دارد.
وایرفریم های با دقت بالا
نمایش های دقیق و صیقل خورده از طراحی نهایی هستند که اغلب شامل محتوای واقعی، رنگ ها، تایپوگرافی (فونت ها) و المان های تعاملی می شوند.
مثال: یک طراحی دقیق در ادوبی ایکس دی (Adobe XD) یا فیگما (Figma) از صفحه محصول یک فروشگاه اینترنتی، که دارای تصاویر واقعی، متن نهایی، رنگ های سازمانی برند و المان های تعاملی مانند منوهای کشویی و دکمه هاست. (در این مرحله است که راست چین بودن (RTL) طرح و نحوه نمایش فونت های فارسی مثل ایران سنس، یکان بخ یا وزیرمتن به صورت دقیق تست می شود).
بهترین نمونه های وایرفریم وب سایت
در این بخش مجموعه ای از بهترین نمونه های وایرفریم وب سایت، از دقت پایین تا دقت بالا را مشاهده می کنید که می توانند پایه های قدرتمندی برای سایت شما در هر حوزه ای که فعالیت می کنید، ایجاد کنند.
۱. نمونه های طراحی وایرفریم با دقت پایین
طراحی وایرفریم با دقت پایین، فرصتی عالی هم برای همکاری تیمی و هم برای آزمون و خطا فراهم می کند.
یکی از نمونه های رایج، کشیدن نسخه های مختلف از یک وایرفریم روی وایت برد برای تعیین بهترین رویکرد سایت است. این نسخه ها شامل بخش های پایه ای وب سایت هستند که با حجم های متفاوتی از محتوا پر شده اند.
اگرچه این طرح های ساده اطلاعات دقیقی از نحوه سازماندهی دقیق بخش ها نمی دهند، اما دید کلی و خوبی از جریان حرکت کاربر (User Flow) ارائه می کنند. با انتخاب از میان نسخه های مختلف، می توانید از همان ابتدا سبک تجربه کاربری (UX) که با برند و اهداف شما همخوانی دارد را پایه گذاری کنید.
با وجود اینکه وایرفریم های با دقت پایین حالت طوفان فکری (Brainstorming) دارند، لزوماً نباید خسته کننده باشند. برای مثال، طراحی هایی وجود دارند که با جزئیات بیشتر نشان می دهند بخش های خاصی از سایت چگونه کار خواهند کرد. مثلاً با نشان دادن یک اسلایدر ویدئویی در بالای صفحه، طرح هم اهداف سایت را مشخص می کند و هم نحوه رسیدن به آن ها را.
ویدئوها محرک های بسیار مهمی در داستان سرایی بصری هستند؛ به طوری که ویدئوهای نظرات مشتریان (Testimonials) و ویدئوهای موشن گرافیک معرفی محصول، محبوب ترین فرم های محتوای ویدئویی برندها در سال ۲۰۲۴ بوده اند. این نشان می دهد که هدف سایت می تواند گسترش آگاهی از برند باشد و ویدئوهای آموزشی نقش مرکزی در این استراتژی ایفا می کنند. (استفاده از ویدئو در آپارات و قرار دادن آن در سایت، به شدت روی اعتماد کاربر و سئو تاثیر مثبت دارد).
نمونه نهایی از وایرفریم های با دقت پایین، طراحی موبایل-محور (Mobile-first) است.
با پرینت گرفتن قاب یک گوشی موبایل روی کاغذ و طراحی داخل آن، طرح بلافاصله ابعاد و راهنمای سایز واقعی را برای صفحات کوچک در اختیار شما می گذارد. این کار به صاحب وب سایت کمک می کند تا قبل از برنامه نویسی، درک کند که حس تجربه کاربری (UX) و ظاهر رابط کاربری (UI) در موبایل چگونه خواهد بود.
نکته: یک مطالعه از گوگل نشان داده است که وقتی تعداد المان های یک صفحه وب از ۴۰۰ عدد به ۶۰۰۰ عدد افزایش می یابد، نرخ تبدیل (Conversion Rate) تا ۹۵ درصد افت می کند!
با کشیدن وایرفریم روی یک نمونه با ابعاد واقعی، می توانید از همان قدم اول طراحی وب، شلوغی های اضافه را تشخیص داده و فضاهای خالی و تنفس پذیر (Whitespace) ارزشمندی را در طرح خود ایجاد کنید.
تصویری از یک اسکچ دستی روی کاغذ در داخل کادر موبایل که چیدمان صفحه اصلی فروشگاه، هدر ساده، اسلایدر پیشنهاد ویژه، بخشهای ناوبری و فضای خالی (Whitespace) را به تصویر کشیده است.
۲. نمونه های طراحی وایرفریم با دقت متوسط
طراحی وایرفریم با دقت متوسط، طرح های اولیه دستی را گسترش داده و نسخه های دیجیتالیِ نزدیک به نهایی از چیدمان را خلق می کند.
اولین نمونه از وایرفریم های میان رده، برای یک اپلیکیشن موبایل پخش فیلم است. در این طراحی، بلوک های نگهدارنده (Placeholders) و متن های آزمایشی اضافه می شوند تا مهم ترین المان های اپلیکیشن و سفر کاربرِ ایده آل برجسته شوند. با تمرکزِ صرف روی ویژگی های اپلیکیشن نظیر فیلدهای متنی، دکمه ها و آیکون ها — بدون حواس پرتی ناشی از تصاویر پر زرق و برق — این طرح نشان می دهد که کاربران چگونه فیلم مورد علاقه خود را پیدا، پخش یا دانلود می کنند.
نمونه دوم، شامل چندین صفحه وایرفریم برای موبایل است. با قرار دادن این صفحات (یا اسکرین های اپلیکیشن) در کنار یکدیگر، وایرفریم ها دقیقاً مسیر و نحوه گشت وگذار کاربر در یک سایت رزرو سفر را نقشه برداری می کنند. این ساختارهای خاکستری رنگ کمک می کنند تا اصطکاک ها و گیرهای احتمالی در قیف فروش (Conversion Funnel) شناسایی شوند. از این طریق، پیش از اضافه شدن جزئیاتی مانند طراحی لوگو و پالت رنگی، تجربه کاربری ساده سازی و بهینه تر می شود.
نمونه نهایی، یک وایرفریم وب سایت فروشگاهی (eCommerce) است.
این طراحی ساده، فروشگاه را از محصولات و پیام های تبلیغاتی خالی کرده و تمام تمرکز را روی چیدمان و ترکیب بندی سایت می گذارد.
نکته: با توجه به اینکه ۲۷٪ از خریداران آنلاین سبد خرید خود را به دلیل فرآیند پیچیده و طولانی رها کرده اند، ایجاد یک تجربه خرید بصری و ساده شده، اولین و حیاتی ترین قدم در توسعه هر فروشگاه اینترنتی موفقی است. (در فروشگاه های ایرانی، ثبت نام پیامکی با رمز یکبار مصرف (OTP)، در دسترس بودن نماد اعتماد الکترونیک (اینماد) و نمایش واضح هزینه ارسال، از مهم ترین بخش هایی هستند که باید در همین مرحله از وایرفریم برای کاهش نرخ رهاسازی سبد خرید جایگذاری شوند).
۳. نمونه های طراحی وایرفریم با دقت بالا
وایرفریم با دقت بالا، ساختارهای قبلی شما را با استفاده از المان های بصری برند (On-brand elements) که به رابط کاربری (UI) شما جان می بخشند، گسترش می دهد.
برای مثال، اگر همان اپلیکیشن فیلم در مرحله قبل را در نظر بگیریم، در این مرحله تصاویر، طرح های رنگی، لوگوها و پیام ها به آن اضافه شده و یک ماک آپ نهایی از اپلیکیشن ساخته می شود. در این نوع طراحی، معمولاً از رنگ های شاخص (مثل قرمز) برای برجسته کردن دکمه های فراخوان به اقدام (CTA) مانند دکمه “ورود” یا “پخش” استفاده می شود تا توجه کاربر را دقیقاً به همان نقطه جلب کند.
در حالی که رنگ ها و تصاویر به رابط کاربری جان می دهند، تاثیرگذاریِ آن ها توسط چیدمان هوشمندانه ای که در مراحل قبلیِ وایرفریم ایجاد شده، چند برابر می شود. این رویکرد، کاربردپذیری را در اولویت قرار می دهد و ثابت می کند که وایرفریم ها، حتی پیش از اضافه شدن المان های بصری، برای عملکرد اپلیکیشن چقدر حیاتی هستند.
در نمونه های دیگر، المان های قابل کلیک با رنگ های متمایز (مثل آبی)، آیکون ها، نقشه های تعاملی و سیستم های امتیازدهی ستاره ای به طرح اضافه می شوند. این ویژگی های تکمیلی، فرصت های مضاعفی برای درگیر کردن مخاطب (Engagement) و تاثیرگذاری روی تصمیم گیری او فراهم می کنند.
سه اسکرین دیجیتال و خاکستری در کنار یکدیگر برای یک اپلیکیشن پخش فیلم، شامل صفحه ورود، صفحه اصلی و صفحه پخش ویدئو که جایگاه دکمهها و عناصر تعاملی را مشخص میکنند.
چگونه برای وب سایت خود یک وایرفریم بسازیم؟
با طی کردن این ۴ مرحله، می توانید یک وایرفریم اصولی برای وب سایت خود ایجاد کنید:
۱. اهداف وب سایت را تعیین کنید
قبل از ساخت وایرفریم، تعریف دقیق اهداف سایتتان کاملاً ضروری است. اصلاً ساختار سایت شما چگونه می تواند به رسیدن به اهداف کمک کند وقتی آن اهداف از پیش تعیین نشده باشند؟
روی اقدامات کلیدی که می خواهید بازدیدکنندگان انجام دهند تمرکز کنید؛ مانند دانلود یک فرم (یا کاتالوگ)، آشنایی با برند شما، خرید محصول، و یا تماس با شما. (در ایران، هدایت کاربر به سمت چت در واتس اپ/تلگرام/بله، یا تماس مستقیم تلفنی از رایج ترین و موثرترین اهداف تبدیل هستند).
همچنین تجربه کاربری سایت را در نظر بگیرید. اینکه می خواهید بازدیدکنندگان چگونه در سایت شما جابه جا شوند، جنبه اصلی وایرفریم های شماست.
این موضوع بسیار مهم است، زیرا ۶۷ درصد از مصرف کنندگان، تجربه کاربری (UX) بد را یکی از اصلی ترین دلایل ترک کردن یک وب سایت می دانند.
با داشتن این اطلاعات، شما عناصر کلیدی سایت را تعریف می کنید و مشخص می کنید که این المان ها چگونه شما را به اهدافتان می رسانند. این آگاهی، به ستون فقراتِ ساختار و معماری سایت شما تبدیل می شود.
۲. ساختار و جریان وب سایت را دستی طراحی کنید (اسکچ زدن)
حالا وقت آن است که قلم را روی کاغذ بیاورید و شروع به کشیدن ساختار و جریان سایت کنید.
برای این مرحله اصلاً نیازی نیست طراح گرافیک باشید. در واقع، بهتر است کل تیم خود را درگیر کنید و روی یک وایت برد بزرگ کار کنید. از این طریق می توانید تمام ایده ها برای چیدمان سایت را بررسی، بحث و بهبود ببخشید.
چه هدفتان افزایش فروش باشد و چه افزایش آگاهی از برند، باید بازدیدکنندگان را با استفاده از عناصری مانند لینک دانلود مقالات، منابع خارجی یا دکمه های تماس، به بخش های کلیدی سایت هدایت کنید.
اگرچه نیازی نیست در این مرحله همه چیز بی نقص باشد، اما حتماً زمان زیادی را صرف طراحی چیدمان بخش های بالایی وب سایت — به ویژه بخش “بدون نیاز به اسکرول” (Above the fold) — کنید.
طبق تحقیقات گروه مشاوره نیلسن نورمن (Nielsen Norman Group):
بازدیدکنندگان ۷۴ درصد از زمانِ خود را در دو اسکرول اولیه (دو صفحه نمایش اول) وب سایت شما سپری می کنند.
بنابراین، اطمینان از اینکه وایرفریم شما از همان نگاه اول ارزشمند و قابل فهم (Intuitive) است، برای این بخش ها از اهمیت ویژه ای برخوردار است.
یک اینفوگرافیک مقایسهای که سه دسته وایرفریم را نشان میدهد: وایرفریم با دقت پایین (اسکچ دستی)، وایرفریم با دقت متوسط (طرح دیجیتال خاکستری با جایگاههای محتوا) و وایرفریم با دقت بالا (طراحی نهایی و رنگی با فونت فارسی). لوگوی کاراویزا نیز در پایین تصویر قرار دارد.
۳. وایرفریم های با دقت بالا (High-Fidelity) خود را خلق کنید
اکنون زمان آن رسیده که از طراحان متخصص کمک بگیرید؛ چه از طریق یک تیم طراحی خارجی (آژانس ها) و چه متخصصان درون سازمانی.
این طراحان، اسکچ های اولیه شما را گرفته و آن ها را به یک ماک آپ باکیفیت از وب سایتتان تبدیل می کنند. در این مرحله که به ابزارهای طراحی آنلاین مانند فیگما (Figma) نیاز دارد، زمان بگذارید تا تجربه کاربری را کامل کنید و المان های رابط کاربری (UI) را به ساختار اضافه کنید. (در ایران فیگما با وجود برخی تحریم ها، همچنان محبوب ترین و استانداردترین ابزار بین تیم های طراحی و برنامه نویسی است).
طراحان با تکیه بر تخصص و خلاقیت خود، چیدمان شما را بهبود بخشیده و عناصر هویتی برند مانند رنگ ها، تصاویر باکیفیت و انیمیشن ها را به آن می افزایند.
هنگام ساخت وایرفریم با دقت بالا، بسیار مهم است که بررسی کنید چیدمان شما چگونه با سایزهای مختلف صفحه نمایش سازگار می شود (Responsive Design).
تا سال ۲۰۲۴، بیش از ۶۰ درصد از کل ترافیک ورودی گوگل مربوط به دستگاه های موبایل است (منبع: Statcounter). (در ایران این آمار در بسیاری از کسب وکارها حتی به بالای ۸۰ درصد هم می رسد). فرقی نمی کند طراحی سایت شما “موبایل-محور” باشد یا “واکنش گرا”؛ اطمینان از یک تجربه کاربری بی نقص در دستگاه های کوچک تر، کلید موفقیت سایت شماست. خود من فروشگاه اینترنتی بذر و ادویه داشتم که ورودی موبایل حدودا 80 درصد بود.
۴. دریافت و اعمال بازخوردها (Feedback)
هنگامی که وایرفریم های خود را آماده کردید، ارائه آن ها به تیم یا کارفرما برای گرفتن بازخورد، یک قدم الزامی است.
این مرحله به شما اجازه می دهد تا ایده های جدید جمع آوری کنید، طراحی خود را صیقل دهید و مطمئن شوید که همه اعضای پروژه با هم هم نظر و همسو هستند.
وایرفریم های خود را تا زمانی که به یک محصول نهایی برسید که نیازهای کاربر و اهداف تجاری را برآورده می کند، بهبود ببخشید. به یاد داشته باشید که یک وایرفریم سازمان یافته و دقیق، در زمان توسعه و برنامه نویسی سایت، به شدت در زمان و منابع مالی شما صرفه جویی خواهد کرد.
نمای یک مانیتور نمایشدهنده صفحه محصول یک فروشگاه آنلاین ایرانی با چیدمان راستچین (RTL)، تایپوگرافی فارسی، تصاویر واقعی محصول، قیمت و دکمه افزودن به سبد خرید.
نتیجه گیری
وایرفریم ها چیزی بسیار فراتر از چند خطِ ساده و کادرهای خاکستری هستند؛ آن ها در واقع «فونداسیون» و «نقشه راه» موفقیت وب سایت شما محسوب می شوند. همان طور که در نمونه های این مقاله بررسی کردیم، از اولین اسکچ های دستی و سریع روی وایت برد (وایرفریم های با دقت پایین) تا ماک آپ های جذاب، رنگارنگ و تعاملی در فیگما (وایرفریم های با دقت بالا)، هر مرحله از این فرآیند هدف مشخصی را دنبال می کند: حل کردن مشکلات تجربه کاربری (UX) پیش از نوشتن حتی یک خط کد.
در بازار پررقابت امروز — به ویژه در فضای وب فارسی که هزینه های تبلیغات و جذب کاربر (CAC) روزبه روز بیشتر می شود و مخاطبان با موبایل های خود به سرعت سایت های پیچیده را ترک می کنند — طراحی مستقیم سایت بدون داشتن یک ساختارِ از پیش تعیین شده، ریسکِ هدر رفتنِ سرمایه و زمان را به شدت بالا می برد.
با اختصاص دادن زمان کافی برای تعیین اهداف سایت، ایده پردازی گروهی، تمرکز روی چیدمان موبایل (Mobile-first) و اعمال بازخوردهای تیمی و کارفرمایی، شما نه تنها فرآیند برنامه نویسی را سریع تر و ارزان تر می کنید، بلکه محصولی خلق خواهید کرد که کاربران بدون سردرگمی در آن مسیر خود را پیدا کرده و به مشتری (یا کاربر هدف) تبدیل می شوند.
بنابراین، برای پروژه بعدی خود عجله نکنید؛ قلم و کاغذ یا ابزار طراحی محبوبتان را بردارید و پیش از پرداختن به زیبایی های بصری، پایه ها و ساختار وب سایتتان را اصولی، منطقی و کاربرمحور بنا کنید.