گزارش های نمای کلی هوش مصنوعی (AI Overviews) اکنون می توانند ابزارهای تعاملی را مستقیماً درون نتایج جستجو بسازند. آزمایش های گوگل نشان می دهد که این رابط های کاربری تولید شده در مقایسه مستقیم، اغلب نتایج برتر جستجو را شکست می دهند.
رابط کاربری تولیدی گوگل (Generative UI) در این هفته به قابلیت AI Overviews (نمای کلی هوش مصنوعی) اضافه می شود و این امکان را فراهم می کند که ابزارهای تعاملی مستقیماً در نتایج جستجو تولید شوند. من این خبر را روز چهارشنبه پوشش دادم.
این توسعه به ویژه برای وب سایت هایی که برای جذب ترافیک ورودی به ابزارهای تعبیه شده در سایت خود متکی هستند، بسیار حائز اهمیت است. در مقاله ای که پیش تر توسط گوگل منتشر شده بود، تیم توسعه دهنده به ارزیابی رابط های کاربری تولید شده با هوش مصنوعی در برابر وب سایت های واقعی پرداختند. نتایج حاکی از آن است که دامنه این ویژگی ممکن است فراتر از ابزارهای کمک آموزشی گسترش یابد.
چه اتفاقی افتاده است؟
اکنون رابط کاربری تولیدی (Generative UI) در سطح جهانی و به زبان انگلیسی برای حالت هوش مصنوعی (AI Mode) در دسترس است و روند ادغام آن در AI Overviews نیز آغاز شده است. گوگل این به روزرسانی را روز چهارشنبه به عنوان بخشی از قابلیت های ویژه «بازگشت به مدرسه» (Back-to-School) معرفی کرد؛ هرچند در این اطلاعیه مشخص نشده است که عرضه کامل این رابط های کاربری در AI Overviews دقیقاً چه زمانی به پایان می رسد.
این ویژگی هر زمان که مدل هوش مصنوعی گوگل تشخیص دهد مفید است، یک ساختار بصری کاملاً شخصی سازی شده ایجاد می کند که می تواند شامل یک ابزار تعاملی یا یک شبیه سازی متناسب با عبارت جستجوشده شما باشد. (این ویژگی نشان می دهد که گوگل دیگر فقط یک موتور جستجوی مبتنی بر متن نیست، بلکه به سمت ارائه تجربیات کاربری یکپارچه حرکت کرده است. ما در تیم طراحی سایت دانش وب همیشه به مشتریان خود تاکید می کنیم که ایجاد یک تجربه کاربری (UX) پویا تا چه حد می تواند در ماندگاری کاربر موثر باشد؛ حالا گوگل دارد همین کار را در صفحه نتایج خود انجام می دهد!)
برای مثال، اگر شما عبارت «مقیاس pH» را جستجو کنید، ممکن است یک تجسم بصری و تعاملی را در بخش AI Overview مشاهده کنید. اگر سوالی پیرامون آن بپرسید، سیستم به حالت AI Mode تغییر وضعیت داده و پاسخی دقیق تر ارائه می دهد؛ مثلاً مرکبات را روی همان مقیاسِ رسم شده، جانمایی می کند.
گوگل این ویژگی را فعلاً با تمرکز بر آموزش و مطالعه راه اندازی کرده و حتی کوئیزها و آزمون های تمرینی را نیز به عنوان بخشی از این عرضه به هر دو ویژگی اضافه کرده است. اما سیستم Generative UI بسیار منعطف است و همین حالا هم از پس کارهای دیگری مثل ایجاد یک «محاسبه گر وام مسکن» در حالت AI Mode برمی آید که به کاربران در مقایسه گزینه های مختلف وام کمک می کند.
تصویرسازی نحوه عملکرد Generative UI و ایجاد ابزارها و محاسبات در صفحه نتایج گوگل.
از پاسخگویی تا خلق رابط کاربری
تیم تحقیقات گوگل (Google Research) رابط کاربری تولیدی را در نوامبر ۲۰۲۵ همزمان با معرفی مدل جمنای ۳ (Gemini 3) معرفی کرد و آن را درون اپلیکیشن Gemini و AI Mode در دسترس مشترکین نسخه های AI Pro و Ultra در ایالات متحده قرار داد. در کنفرانس I/O ماه می ۲۰۲۶، گوگل اعلام کرد که این ویژگی در تابستان همان سال برای همه در جستجوی گوگل رایگان خواهد شد. عرضه اخیر، گام بعدی این مسیر است که دامنه آن از کاربران پولی به نسخه جهانی انگلیسی زبان در AI Mode گسترش یافته و اکنون در AI Overviews نیز در دسترس قرار گرفته است.
سوندار پیچای (Sundar Pichai) در کنفرانس I/O اعلام کرد که AI Overviews اکنون به بیش از ۲.۵ میلیارد کاربر فعال ماهانه می رسد و مخاطبان AI Mode نیز از مرز ۱ میلیارد نفر عبورکته تخصصی: این ویژگی نشان می دهد که گوگل دیگر فقط یک موتور جستجوی مبتنی بر متن نیست، بلکه به سمت ارائه تجربیات کاربری یکپارچه حرکت کرده است. ما در تیم طراحی سایت دانش وب همیشه به مشتریان خود تاکید می کنیم که ایجاد یک تجربه کاربری (UX) پویا تا چه حد می تواند در ماندگاری کاربر موثر باشد؛ حالا گوگل دارد همین کار را در صفحه نتایج خود انجام می دهد!)*
برای مثال، اگر شما عبارت «مقیاس pH» را جستجو کنید، ممکن است یک تجسم بصری و تعاملی را در بخش AI Overview مشاهده کنید. اگر سوالی پیرامون آن بپرسید، سیستم به حالت AI Mode تغییر وضعیت داده و پاسخی دقیق تر ارائه می دهد؛ مثلاً مرکبات را روی همان مقیاسِ رسم شده، جانمایی می کند.
گوگل این ویژگی را فعلاً با تمرکز بر آموزش و مطالعه راه اندازی کرده و حتی کوئیزها و آزمون های تمرینی را نیز به عنوان بخشی از این عرضه به هر دو ویژگی اضافه کرده است. اما سیستم Generative UI بسیار منعطف است و همین حالا هم از پس کارهای دیگری مثل ایجاد یک «محاسبه گر وام مسکن» در حالت AI Mode برمی آید که به کاربران در مقایسه گزینه های مختلف وام کمک می کند.
از پاسخگویی تا خلق رابط کاربری
تیم تحقیقات گوگل (Google Research) رابط کاربری تولیدی را در نوامبر ۲۰۲۵ همزمان با معرفی مدل جمنای ۳ (Gemini 3) معرفی کرد و آن را درون اپلیکیشن Gemini و AI Mode در دسترس مشترکین نسخه های AI Pro و Ultra در ایالات متحده قرار داد. در کنفرانس I/O ماه می ۲۰۲۶، گوگل اعلام کرد که این ویژگی در تابستان همان سال برای همه در جستجوی گوگل رایگان خواهد شد. عرضه اخیر، گام بعدی این مسیر است که دامنه آن از کاربران پولی به نسخه جهانی انگلیسی زبان در AI Mode گسترش یافته و اکنون در AI Overviews نیز در دسترس قرار گرفته است.
سوندار پیچای (Sundar Pichai) در کنفرانس I/O اعلام کرد که AI Overviews اکنون به بیش از ۲.۵ میلیارد کاربر فعال ماهانه می رسد و مخاطبان AI Mode نیز از مرز ۱ میلیارد نفر عبورجو، محدودیت هایی برای این آمار ۹۰ درصدی ایجاد می کند. مجموعه اصلی دستورات از پلتفرم LMArena (یک بستر ارزیابی چت بات ها) برداشته شده بود و بیشتر شبیه درخواست تعامل با چت بات بود تا جستجوهای سنتی. در مجموعه دوم دستورات گوگل که بر «جستجوی اطلاعات» متمرکز بود، رابط هوش مصنوعی در ۷۳.۵ درصد مواقع برنده شد، در مقایسه با ۱۹ درصد برای سایت های برتر. مقاله دلیل این کاهش فاصله را تفاوت در نوع درخواست ها می داند.
سایت های سفارشی استفاده شده در این آزمایش، سایت های شناخته شده و قدرتمندی نبودند. گوگل توسعه دهندگان فریلنسر را استخدام کرد، برای هر سایت ۱۰۰ تا ۱۳۰ دلار پرداخت نمود که هر کدام حدود سه تا پنج ساعت کار زمان برده بود. از توسعه دهندگان خواسته شد که تجربه کاربری را به سئو ترجیح دهند. در نتیجه، این ها صفحات ابزارِ پخته و کاملاً بهینه شده نبودند.
با این حال، این فاصله بین هوش مصنوعی و سایت های سفارشی، تنها یک تصویر لحظه ای است، نه سقف توانایی ها. گوگل یک Generative UI قدرتمند را به عنوان توانایی نوظهور جدیدترین مدل های خود توصیف می کند. در تست ها، هر نسل جدید از مدل، امتیاز بهتری نسبت به نسل قبل کسب کرد. به عنوان مثال، در مجموعه LMArena، نرخ خطای خروجی از ۲۹ درصد در مدل Gemini 2.0 Flash به صفر در مدل Gemini 3 رسید.
گوگل اینجا در حال ارزیابی ویژگی ساخته خودش است و محدودیت های فعلی را نیز بیان می کند؛ از جمله اینکه زمان تولید رابط کاربری ممکن است یک یا دو دقیقه طول بکشد و گاهی اوقات خطاهایی در خروجی دیده شود. برای حمایت از تحقیقات بیشتر، گوگل مجموعه داده PAGEN (سایت های ساخته شده توسط متخصصان قراردادی) را نیز منتشر کرده تا محققان خارج از شرکت بتوانند مقایسه های مشابهی انجام دهند.
نمایش ساخت ماشین حساب ها و ویجت های تعاملی لحظه ای توسط هوش مصنوعی برای کاربران.
بازآفرینی کدام ابزارها برای هوش مصنوعی آسان تر است؟
رابط تولیدی هوش مصنوعی (Generative UI) یک صفحه وب منفرد همراه با اسکریپت ها تولید می کند که بر اساس درخواست کاربر به علاوه ابزارهای جستجو و تصویر ساخته می شود. همین ساختار نشان می دهد که هوش مصنوعی توانایی شبیه سازی کدام ابزارهای سایت را دارد.
ساده ترین ابزارها برای بازتولید، آن هایی هستند که ورودی های عمومی را دریافت کرده و محاسبات ریاضیِ آشکار انجام می دهند. محاسبه گرهای وام مسکن، مبدل های واحد (مانند تبدیل تاریخ شمسی به میلادی) و شبیه سازی های یادگیری همگی در این دسته قرار می گیرند و گوگل قبلاً دموهای مختلفی از آن ها را نشان داده است.
در مقابل، ابزارهایی که به داده های غیرعمومی (Non-public data)، جریان های کاری نیازمند ورود به سیستم (Log-in workflows) یا یکپارچه سازی با سیستم های پیچیده متکی هستند، به سختی قابل بازتولید خواهند بود. این مقاله رابط های کاربری تولید شده را “گذرا” (Ephemeral) می نامد، به این معنی که برای یک دستور خاص و در همان لحظه ایجاد شده و ذخیره نمی شوند.
گوگل این قابلیت را به عنوان جایگزینی برای تیمی که قرار بود آن ابزار را بسازد توصیف می کند:
“Generative UI به ما امکان می دهد تا در عرض یک دقیقه، تیم های فوری (مبتنی بر هوش مصنوعی) برای مدیریت محصول، طراحی UX و مهندسی نرم افزار تشکیل دهیم تا یک تجربه تعاملی را برای یک درخواست خاص بسازیم. اگرچه به اندازه متخصصان انسانی بی نقص نیست، اما تجربیات سفارشی را برای هر درخواستی فراهم می کند.”
البته مرز بین «فرمول» و «داده اختصاصی» ثابت نیست. در رویداد I/O، گوگل پیش نمایشی از مینی اپلیکیشن ها و داشبوردهایی را برای مشترکین به نمایش گذاشت که فاصله بین یک صفحه تولیدی یک بار مصرف و یک ابزار دائمی را به شدت کاهش می دهد. برداشت محتاطانه تر این است که ابزارهای مبتنی بر فرمول به طور فزاینده ای توسط هوش مصنوعی بلعیده می شوند، اما داده های اختصاصی و جریان های کاری پیچیده، برای مدت طولانی تری ایمن و ارزشمند باقی خواهند ماند. (اگر قصد دارید یک ابزار اختصاصی برای سایت خود بسازید که از گزند هوش مصنوعی در امان باشد، تیم برنامه نویسی و دیجیتال مارکتینگ دانش وب می تواند در طراحی ابزارهایی مبتنی بر داده های اختصاصی کسب وکارتان به شما کمک کند تا ترافیک سایتتان حفظ شود).
چرا این موضوع برای متخصصان جستجو (سئوکاران) مهم است؟
وب سایت های آموزشی بیشترین و فوری ترین هم پوشانی را با این ویژگی دارند، چرا که گوگل در ابتدا ابزارهای مطالعه مانند توضیح دهنده های تعاملی، شبیه سازی ها و آزمون های تمرینی را راه اندازی کرد. کوئیزهای تمرینی اضافه شده به جستجو، مستقیماً با محتوای سایت های آمادگی آزمون رقابت می کنند.
ناشرانی که بخش ابزارها را در سایت خود دارند، با تهدید گسترده تری روبرو هستند؛ به عنوان مثال، ماشین حساب اقساط یک سایت مالی یا ابزار محاسبه شاخص توده بدنی (BMI) در یک سایت پزشکی، اکنون می تواند با یک رابط کاربری مستقیماً داخل صفحه جستجو جایگزین شود و کلیکی که قرار بود روانه سایت شما شود را از بین ببرد. در سه ماهه آینده، بررسی داده های سرچ کنسول (Search Console) برای ایمپرشن ها و کلیک های مربوط به کوئری های ابزار محور، مشخص خواهد کرد که آیا این به روزرسانی تأثیری داشته است یا خیر.
شرکت های نرم افزار به عنوان سرویس (SaaS) که ابزارهای رایگان ارائه می دهند نیز در خطر هستند. به عنوان مثال، یک مبدل یا ابزار نمره دهی رایگان که برای جذب سرنخ مشتری (Lead) استفاده می شد، ممکن است با رابطی که مستقیماً در نتایج جستجو ساخته می شود جایگزین شود و اولین تعامل مشتری را از چنگ شرکت ها درآورد.
آژانس هایی که استراتژی های محتوایی و سئو تدوین می کنند، اکنون باید پیش از پیشنهاد ساخت یک ابزار به کارفرما، منطقی بودن آن را بررسی کنند. یک ماشین حساب ساده که تنها برای جذب لینک و ترافیک طراحی شده، ممکن است به زودی با نسخه ای که گوگل در همان مرحله جستجو به کاربر می دهد رقابت کند. در عوض، پیشنهاد بسیار قدرتمندتر این است که ابزاری توسعه یابد که بر پایه اطلاعات اختصاصی و منحصربه فرد مشتری بنا شده باشد؛ چیزی که گوگل به این راحتی ها نمی تواند آن را تقلید کند.
نمایش گرافیکی قابلیت های آموزشی و آزمون های تمرینی افزوده شده به AI Overviews و AI Mode.
آنچه هنوز هیچکس نمی تواند اندازه گیری کند
گزارش عملکرد جدید Generative AI در گوگل سرچ کنسول که از ماه ژوئن به تدریج برای برخی سایت ها فعال شده، میزان نمایش (Impressions) از AI Overviews و AI Mode را به تفکیک صفحه، کشور، دستگاه و تاریخ نشان می دهد. با این حال، این ابزار هنوز تفاوتی بین یک رابط کاربری تولید شده (Generative UI) و یک نمای کلی هوش مصنوعی (AI Overview) استاندارد قائل نمی شود و همچنین کلیک ها را به درستی ردیابی نمی کند. بنابراین، اگر ابزارهای تولید شده توسط گوگل باعث کاهش کلیک روی صفحات کاربردی شما شوند، این افت کلیک از سایر اثرات هوش مصنوعی قابل تفکیک نخواهد بود.
تا زمان این اطلاعیه در هفته جاری، گوگل روشن نکرده است که چه نوع عبارت های جستجویی باعث فعال شدن Generative UI می شود و همچنین نگفته است این ویژگی با چه فرکانسی نمایش داده می شود. بدون دانستن داده های مربوط به عوامل محرک (Triggers)، صاحبان سایت ها تنها می توانند میزان در خطر بودن خود را بر اساس نوع ابزارهایشان تخمین بزنند.
علاوه بر این، داده های مربوط به ترجیحات کاربران، نشان دهنده انتخاب های آن ها در یک محیط کنترل شده آزمایشگاهی است، نه رفتار واقعی در دنیای وب. ارزیاب ها صفحات کامل را بدون در نظر گرفتن زمانِ انتظار برای تولید، با هم مقایسه کردند. طبق نسخه تحقیقاتی، این فرآیند اغلب ۱ تا ۲ دقیقه طول می کشیده، هرچند استریمینگ این زمان را به نصف کاهش داده است. این مقاله اطلاعاتی درباره میزان تاخیر در ویژگی های فعلی جستجو ارائه نمی دهد و بررسی نکرده است که آیا در دنیای واقعی، با وجود این زمان انتظار، باز هم کاربران این رابط ها را به سایت ها ترجیح می دهند یا خیر.
نتیجه گیری
روند عرضه رابط کاربری تولیدی در AI Overviews در حال انجام است و تاریخ پایان مشخصی در اطلاعیه برای آن ذکر نشده است. همچنین مشخص نیست که چه زبان هایی شامل این طرح در بخش سرچ می شوند، در حالی که عرضه AI Mode فعلاً در سطح جهانی به زبان انگلیسی در دسترس است.
مقاله گوگل با بیانیه ای درباره اهداف آینده شان به پایان می رسد:
“هنوز در روزهای ابتدایی Generative UI هستیم و محدودیت های مهمی وجود دارد. با این حال، ما برای آینده ای هیجان زده هستیم که در آن کاربران مجبور نیستند از میان کتابخانه ای محدود از اپلیکیشن ها یا صفحات بصری یکی را انتخاب کنند؛ بلکه آن ها به کاتالوگی بی نهایت دسترسی خواهند داشت که در آن، رابط کاربری موقت و مناسب دقیقاً در همان لحظه و متناسب با نیاز آن ها ساخته می شود.”
برای آماده شدن در برابر این تغییرات، نیازی به دانستن داده های تریگر ندارید. همین حالا ابزارهای روی سایت خود را که یک صفحه تولید شده هوش مصنوعی می تواند با استفاده از اطلاعات عمومی آن ها را بازسازی کند، لیست کنید و مشخص نمایید کدام یک از آن ها صرفاً به داده های اختصاصی شما وابسته اند. زمانی که این رابط های هوش مصنوعی برای عبارات کلیدی مورد نظر شما در نتایج ظاهر شوند، این لیست به شما نشان می دهد که در درجه اول باید روی کدام بخش ها تمرکز و سرمایه گذاری کنید.