کمیسیون اروپا بر اساس «قانون بازارهای دیجیتال» (DMA)، شرکت گوگل را حدود یک میلیارد دلار جریمه کرده است. این نهاد نظارتی، دو جریمه سنگین را بر اساس این قانون علیه گوگل وضع کرده است؛ یکی مربوط به موتور جستجوی گوگل (Google Search) و دیگری مربوط به فروشگاه اپلیکیشن گوگل پلی (Google Play). مجموع این جریمه ها به ۸۹۰ میلیون یورو می رسد که معادل کمی بیش از یک میلیارد دلار آمریکا است.
قانون بازارهای دیجیتال (DMA) چیست؟ (توضیح تکمیلی دانش وب): قانون بازارهای دیجیتال، یکی از جامع ترین قوانین اتحادیه اروپا برای تنظیم گری شرکت های بزرگ فناوری (Gatekeepers) است. هدف این قانون جلوگیری از انحصارطلبی و ایجاد فضای رقابتی عادلانه برای کسب وکارهای کوچکتر، طراحان سایت و توسعه دهندگان مستقل است.
جریمه ۴۶۰ میلیون یورویی در بخش جستجوی گوگل (Google Search)
اتحادیه اروپا گوگل را به دلیل اقدامات ضد رقابتی در موتور جستجوی خود مبلغ ۴۶۰ میلیون یورو جریمه کرد. کمیسیون اروپا در این باره نوشته است:
- «کمیسیون دریافت که گوگل در نتایج جستجو، به سرویس های اختصاصی خود (از جمله گوگل شاپینگ، رزرو هتل، حمل ونقل و نتایج ورزشی) نسبت به سرویس های متعلق به اشخاص ثالث (Third-parties) اولویت و برتری می دهد و از این طریق، تعهدات خود در چارچوب قانون DMA را نقض کرده است.»
- «گوگل سرویس های خود را به شکلی برجسته تر در نتایج جستجو نمایش می دهد؛ از جمله قرار دادن آن ها در بالاترین بخش صفحه نتایج (SERP) یا استفاده از جلوه های بصری جذاب تر و فیلترهای پیشرفته. این در حالی است که سرویس های مشابه متعلق به سایر شرکت ها از چنین جایگاه و برجستگی خاصی برخوردار نیستند.»
کمیسیون اتحادیه اروپا به گوگل اعلام کرده است که موظف است: «با سرویس های متعلق به اشخاص ثالث که در نتایج جستجوی گوگل ظاهر می شوند، به صورت عادلانه و بدون تبعیض رفتار کرده و آن ها را هم تراز با سرویس های اختصاصی خود در نظر بگیرد.»
شبیهسازی صفحه نتایج جستجو (SERP) نشان میدهد چگونه گوگل سرویسهای خود (مانند Google Flights) را با ابزارهای بصری جذاب در بالاترین بخش نمایش میدهد و سایر رقبا را به حاشیه میراند.
جریمه ۴۳۰ میلیون یورویی در بخش گوگل پلی (Google Play)
علاوه بر بخش جستجو، اتحادیه اروپا گوگل را به دلیل رویه های ضد رقابتی در مارکت گوگل پلی نیز ۴۳۰ میلیون یورو جریمه کرد. کمیسیون اروپا در این خصوص اعلام کرده است:
- «کمیسیون دریافت که گوگل در انجام تعهدات قانونی خود کوتاهی کرده است.»
- «به طور خاص، گوگل مانع از این می شود که توسعه دهندگان اپلیکیشن بتوانند آزادانه با کاربران ارتباط برقرار کرده، پیشنهادهای خود را تبلیغ کنند و در کانال های توزیع دلخواه خود (از جمله مارکت های اپلیکیشن شخص ثالث و خارج از اکوسیستم گوگل) با کاربران قرارداد ببندند.»
- «اگرچه گوگل می تواند برای تسهیل جذب مشتری جدید توسط یک توسعه دهنده از طریق گوگل پلی، کارمزدی دریافت کند، اما میزان کارمزدهای هدایتی (Steering-related fees) که گوگل دریافت می کند و همچنین مدت زمان دریافت این هزینه ها، بسیار فراتر از آن چیزی است که در قانون DMA مجاز شمرده شده است.»
کمیسیون اروپا به گوگل دستور داده است که باید: «به توسعه دهندگانی که اپلیکیشن های خود را از طریق فروشگاه گوگل پلی توزیع می کنند، این اجازه را بدهد که چه از نظر فنی و چه از نظر قراردادی، آزادانه با کاربران ارتباط بگیرند، آفرها و پیشنهادات خود را تبلیغ کنند و نه تنها در داخل محیط گوگل پلی، بلکه در خارج از آن نیز با کاربران قرارداد منعقد کنند.»
گام های بعدی و الزامات قانونی
کمیسیون اروپا گوگل را ملزم کرده است که «ظرف مدت ۶۰ روز از تصمیمات این کمیسیون تبعیت کند و تغییرات لازم را اعمال نماید؛ در غیر این صورت با جریمه های دوره ای تا سقف ۵ درصد از کل درآمد جهانی خود مواجه خواهد شد.» همچنین، کمیسیون انتظار دارد تا برای اطمینان از اجرای دقیق این تصمیمات و رعایت کامل قانون DMA، با گوگل تعامل و نظارت مستمر داشته باشد.
تیمی از متخصصان سئو در برلین، با رصد تغییرات و رعایت الزامات قانونی DMA، در حال تدوین استراتژیهای جدید برای افزایش رتبه و دیده شدن سایتهای مستقل در نتایج جستجو هستند.
چرا این موضوع برای ما (متخصصان سئو و وبمسترها) مهم است؟
این تصمیم احتمالاً گوگل را مجبور خواهد کرد تا تغییرات گسترده تری در نحوه نمایش نتایج جستجو (SERP) ایجاد کند؛ به ویژه برای کاربرانی که در مناطق اروپایی جستجو می کنند (که البته می تواند به تدریج روی الگوریتم های جهانی نیز تاثیر بگذارد). قطعاً گوگل تلاش خواهد کرد تا در صورت امکان به این رای اعتراض کرده و درخواست تجدید نظر بدهد.
اما به عنوان متخصصان سئو و فعالان حوزه طراحی سایت در دانش وب، باید بدانیم که اگر گوگل مجبور شود جایگاه های ویژه و گرافیکی (Rich Snippets) را که تا پیش از این در انحصار سرویس های خودش (مثل Google Flights یا Google Shopping) بود در اختیار سایت های مستقل قرار دهد، فرصت های طلایی بی نظیری برای سئوی سایت های فروشگاهی، گردشگری و خدماتی ایجاد خواهد شد. رصد کردن تغییراتی که در آینده نزدیک در نتایج جستجو اعمال می شود، برای تدوین استراتژی های جدید سئو بسیار جذاب و حیاتی خواهد بود.
نتیجه گیری
جریمه یک میلیارد دلاری گوگل توسط اتحادیه اروپا نقطه عطفی در تاریخ اینترنت و سئو محسوب می شود. این جریمه نشان دهنده پایان دوران انحصارطلبی مطلق غول های فناوری بر نتایج جستجو است. برای کسب وکارها، صاحبان وب سایت ها و متخصصان سئو، این اتفاق به معنای ایجاد یک زمین بازی عادلانه تر است.