اگرچه هوش مصنوعی و ماشین ها هرگز مانند ما انسان ها محتوا را «درک» نمی کنند، اما گوگل سیستمی برای سنجش «ارزش افزوده اطلاعات» دارد که به آن Information Gain می گویند.
در سال های اخیر، ما شاهد نوسانات زیادی در دنیای سئو بوده ایم. بر اساس آمارهای منتشر شده توسط رند فیشکین (Rand Fishkin) و داده های بری شوارتز، گوگل سالانه بیش از ۵ تریلیون جستجو را پردازش می کند. این عدد یعنی در هر ثانیه ۱۵۸ هزار جستجو! اما نکته نگران کننده اینجاست:
- تنها ۳۲٪ از این جستجوها به کلیک منجر می شود.
- از آن ۳۲٪، تنها حدود ۶۶٪ به سایت های باز (Open Web) هدایت می شوند.
این ارقام یعنی گوگل همچنان روزانه نزدیک به ۳ میلیارد کلیک را به سمت سایت ها می فرستد. این عدد برای ناشران و کسب وکارهایی که مدل درآمدی شان به ترافیک ارگانیک وابسته است، هنوز یک نبرد حیاتی محسوب می شود. بنابراین، نباید از تمرکز بر چیزی که واقعاً اهمیت دارد، یعنی «محتوای منحصر به فرد و ارزشمند»، غافل شویم.
آیا پتنت های گوگل واقعاً قابل استناد هستند؟
من پیش تر پتنت های مختلف گوگل (از جمله پتنت مقالات عمیق و رتبه بندی سایت های خبری) را بررسی کرده ام. باید صادقانه بگویم؛ خواندن پتنت ها لذت بخش نیست! یک پتنت فقط یک «ایده» را محافظت می کند و لزوماً به معنای پیاده سازی ۱۰۰ درصدی آن در دنیای واقعی نیست. اما چرا به این پتنت خاص (Contextual estimation of link information gain) توجه می کنیم؟
- ارجاعات مکرر: این پتنت ۲۴ بار ارجاع داده شده و آخرین بار همین سال گذشته به روزرسانی شده است.
- اهمیت موضوع: با وجود محتواهای بی کیفیت و “کالامحور” که اینترنت را پر کرده، غیرممکن است گوگل راهی برای سنجش «اصالت محتوا» نداشته باشد.
خلاصه اجرایی (TL;DR)
- گوگل سیستم های متعددی (مانند
OriginalContentScore) دارد که اصالت، تلاش و مشارکت منحصربه فرد محتوا را ارزیابی می کنند. - این پتنت «امتیاز کسب اطلاعات» (Information Gain Score) را توصیف می کند (احتمالاً در بازه ۰ تا ۱). این امتیاز مشخص می کند یک محتوا نسبت به آنچه کاربر قبلاً دیده، چقدر اطلاعات جدید اضافه کرده است.
- اصالت لزوماً به معنای نوشتن یک مطلب کاملاً متفاوت نیست؛ گاهی تنها ۱۰٪ تفاوت و نگاه نو، مرز بین موفقیت بازاریابی و شکست است.
نمایش اینفوگرافیک از نحوه محاسبه OriginalContentScore و امتیاز اطلاعات جدید نسبت به دانسته قبلی کاربر در الگوریتم های گوگل.
این سیستم در عمل چگونه کار می کند؟
این پتنت درباره نتایج فعلی جستجو نیست؛ بلکه درباره «نتایج بعدی» است. یعنی گوگل بر اساس رفتار جستجوی کاربر و ارزش افزوده ای که یک محتوا ارائه می دهد، تصمیم می گیرد آیا سایت شما باید در نتایج بعدی نمایش داده شود یا خیر.
این سیستم می تواند محتواها را:
- مجدداً رتبه بندی کند (Reranking).
- حذف کند (Exclude).
- به شدت تنزل رتبه دهد (Demoted).
یک مثال ساده:
فرض کنید کاربری در حال تحقیق درباره «هرس درخت سیب» است. گوگل می داند که کاربر در یک صفحه متوقف نمی شود. او می خواهد بداند چه زمانی هرس کند؟ کجا؟ با چه ابزاری؟ گوگل با داشتن داده های تعاملی کاربران، دقیقاً می داند که کاربر در مسیر تکمیل هدف خود، به چه محتوایی نیاز دارد. اگر مقاله شما چیز جدیدی برای اضافه کردن به دانسته قبلی کاربر نداشته باشد، عملاً شانس خود را برای دیده شدن در جستجوهای بعدی از دست می دهید.
در «دانش وب» ما همیشه به مشتریانمان تأکید می کنیم که صرفاً تولید محتوا کافی نیست. اگر محتوای شما نتواند نسبت به رقبای موجود، «اطلاعات جدید» یا «تجربه دست اول» ارائه دهد، گوگل آن را فیلتر می کند. برای موفقیت در این فضای رقابتی، یا باید «اولین» باشید یا «بهترین» و «عمیق ترین».
اهمیت این موضوع چقدر است؟
به نظر من، «منحصربه فرد بودن» بیش از هر زمان دیگری اهمیت دارد. حتی اگر پتنت ها را کنار بگذاریم، برندهایی که در ذهن مخاطب نمانند، نمی توانند دوام بیاورند. گوگل به دنبال کارایی است؛ اگر گوگل بداند امتیاز «اطلاعات جدید» دو محتوا تقریباً یکسان است، نیازی ندارد هر دو را به کاربر نشان دهد. دومی قربانی اولی می شود و از نتایج حذف خواهد شد.
این همان دلیلی است که گوگل در حال «پاکسازی ایندکس» خود است؛ حذف محتواهای بدون ارزش افزوده و محتواهای تولید شده توسط هوش مصنوعی که فقط فضا اشغال می کنند.
نکته برای متخصصان سئو:
اصولی مثل E-E-A-T (تجربه، تخصص، اعتبار، اعتماد) دقیقاً بر همین مبنا هستند. هرچه محتوای شما سخت تر قابل کپی برداری باشد، شانس موفقیتتان بالاتر است. در دانش وب، استراتژی محتوایی ما بر همین اصل استوار است: تولید محتوایی که با استفاده از داده های واقعی، تحلیل های تخصصی و تجربه کاربری (User Experience) غنی شده است، نه فقط کپی برداری از مقالات سایت های رقیب.
تصویر مفهومی از اسکن و پاکسازی صفحات کپی شده توسط گوگل و اولویت دادن به محتواهای غنی از تجربه و تخصص واقعی.
چگونه از این مفهوم به نفع سایت خود استفاده کنیم؟
ساده است: محتوای «کالامحور» (Commodity Content) تولید نکنید. برای اعمال Information Gain در محتوای خود از این موارد استفاده کنید:
- داده های اختصاصی: آمارها و نتایجی که خودتان به دست آورده اید.
- تجربه دست اول: استفاده از محصول یا خدمات و بیانِ واقعیت های بدون سانسور.
- مصاحبه: صحبت با کارشناسان خبره در حوزه کاری تان.
- تحلیل های بومی سازی شده: تحلیل مسائل جهانی بر اساس شرایط بازار ایران.
اگر مقاله ای می نویسید که هیچ نکته ی اضافه ای نسبت به نتایج فعلی گوگل ندارد، آن را منتشر نکنید. فقط منابع، زمان و بودجه خود را هدر می دهید.
نتیجه گیری
دنیای سئو در سال ۲۰۲۶ و پس از آن، دیگر جایگاهی برای محتواهای «میان مایه» (Beige Content) ندارد. الگوریتم های گوگل هوشمندتر از آن شده اند که تفاوت بین یک گزارش تحقیقی ارزشمند و یک محتوای کپی شده را تشخیص ندهند. مفهوم Information Gain یک هشدار جدی است: برای دیده شدن، باید ارزش افزوده خلق کنید. اگر در حال بازسازی استراتژی سایت خود هستید یا به دنبال خدمات تخصصی سئو هستید که فراتر از تکنیک های منسوخ باشد، در دانش وب ما همراه شما هستیم تا با ترکیب دانش فنی و استراتژی محتوای اصیل، سایت شما را به انتخاب اول کاربران و گوگل تبدیل کنیم.