در سال ۲۰۲۱، تلفن های همراه 54% از ترافیک وب سایت ها را در سراسر جهان تولید کردند. امروزه در سال ۱۴۰۵، این رقم به مراتب بالاتر رفته است و در ایران نیز، با توجه به ضریب نفوذ بسیار بالای گوشی های هوشمند، بخش عمده ای از وب گردی کاربران ایرانی از طریق موبایل انجام می شود.
با رشد مداوم کاربران موبایل، داشتن یک وب سایت ریسپانسیو (Responsive) که روی صفحه نمایش های کوچک تر با همان کارایی و سرعت نسخه دسکتاپ کار کند، دیگر یک آپشن نیست، بلکه یک الزام قطعی است.
طراحی سایت ریسپانسیو دقیقاً چیست؟ ما در دانش وب اینجا هستیم تا این موضوع را به طور کامل برای شما توضیح دهیم.
ما شما را با تمام آنچه باید درباره طراحی وب واکنش گرا بدانید، از جمله نحوه عملکرد آن، مزایای کلیدی، مثال هایی از برندهای برتر دنیا و نکاتی برای بازار ایران آشنا می کنیم!
طراحی وب ریسپانسیو چیست؟
طراحی وب ریسپانسیو (Responsive Web Design) یک رویکرد مدرن در طراحی سایت است که به صفحات وب اجازه می دهد تجربه کاربری یکسان و دقیقی را در تمام اندازه های صفحه نمایش و دستگاه های مختلف ارائه دهند.
از رایانه های رومیزی (دسکتاپ) و لپ تاپ ها گرفته تا گوشی های هوشمند و تلویزیون های هوشمند، طراحی سایت واکنش گرا به وب سایت شما اجازه می دهد تا به طور طبیعی خود را با هر صفحه نمایشی تطبیق دهد.
طراحی وب ریسپانسیو در برابر طراحی موبایل-اول (Mobile-First)
طراحی وب ریسپانسیو و طراحی «موبایل-اول» اغلب با یکدیگر اشتباه گرفته می شوند، اما در واقع دو مفهوم کاملاً متفاوت هستند.
طراحی وب ریسپانسیو در ابتدا برای دستگاه های بزرگتر مانند دسکتاپ و لپ تاپ ایجاد می شود و سپس همان تجربه کاربری را برای دستگاه های کوچکتر مانند تبلت و گوشی های هوشمند ترجمه و تطبیق می دهد.
از سوی دیگر، طراحی وب موبایل-اول، ابتدا برای دستگاه های کوچکتر مانند تلفن های همراه و تبلت ها ساخته می شود و سپس برای صفحه نمایش های بزرگتر مانند لپ تاپ و دسکتاپ تنظیم می گردد. در بازار ایران، با توجه به اینکه اکثر کاربران برای جستجو در گوگل یا خرید از فروشگاه های اینترنتی از موبایل استفاده می کنند، رویکرد موبایل-اول بسیار حیاتی است.
پس کدام استراتژی طراحی وب برتر است؟
اگر بیشتر ترافیک وب سایت شما از طریق دسکتاپ یا لپ تاپ است (مثلاً نرم افزارهای تحت وب سازمانی B2B)، طراحی وب ریسپانسیو برنده میدان است. اما اگر بیشتر ترافیک وب شما از طرف کاربران موبایل است (که در ۹۰٪ کسب وکارهای ایرانی چنین است)، باید طراحی موبایل-اول را در نظر بگیرید.
ما در دانش وب پیش از شروع پروژه، رفتار مخاطبان هدف شما را بررسی می کنیم تا مطمئن شویم رویکرد طراحی ما کاملاً با نیازهای کسب وکار شما مطابقت دارد. صرف نظر از اینکه وب سایت شما دسکتاپ-محور باشد یا موبایل-اول، طراحی رابط کاربری (UI) و تجربه کاربری (UX) خوب، کلید اصلی برای ایجاد یک حضور آنلاین قدرتمند و جذب مشتریان وفادار است.
نمایش طراحی سایت ریسپانسیو و موبایلاول روی موبایل، تبلت، لپتاپ و دسکتاپ با تمرکز بر تجربه کاربری و سازگاری صفحهنمایش
پایه های طراحی وب ریسپانسیو
از پیاده سازی چیدمان های چندگانه تا استفاده از کدهایی که به وب سایت شما کمک می کند با هر صفحه نمایشی سازگار شود، در اینجا سه بلوک سازنده یک طراحی سایت واکنش گرا آورده شده است:
۱. شبکه های سیال (Fluid Grids)
یک شبکه سیال یا چیدمان شناور، کدی است که از اندازه گیری های انعطاف پذیر برای HTML استفاده می کند. با یک چیدمان انعطاف پذیر، ساختار وب سایت شما با دستگاهی که در آن مشاهده می شود، تنظیم می گردد.
به جای ساخت یک چیدمان با اندازه ثابت (Fixed)، یک شبکه سیال به هر اندازه صفحه نمایشی واکنش نشان می دهد. به طور معمول، یک شبکه سیال به ستون هایی تقسیم می شود که ارتفاع و عرض آن ها ابعاد ثابتی (مثل پیکسل دقیق) ندارند بلکه بر اساس درصد (٪) کار می کنند. این موضوع در ایران که کاربران از انواع مختلفی از گوشی ها با ابعاد متفاوت استفاده می کنند، یکپارچگی بصری سایت را حفظ می کند.
۲. تصاویر سیال (Fluid Images)
مشابه ماهیت شبکه های سیال، تصاویر سیال تصاویر وب سایتی هستند که از اندازه گیری ثابتی پیروی نمی کنند. به لطف کدنویسی، تصاویر استاتیک به تصاویری سیال تبدیل می شوند که می توانند خود را با صفحه نمایش دستگاه وفق دهند.
اگر طراحی وب شما ریسپانسیو نباشد، تصاویر می توانند کل صفحه را اشغال کنند و کاربران را مجبور کنند برای دیدن بقیه تصویر به پایین اسکرول کنند یا برای دیدن آن روی صفحه زوم کنند که این موضوع باعث کلافگی شدید کاربر می شود.
۳. مدیا کوئری ها (Media Queries)
مدیا کوئری یک ویژگی یا کد CSS است که به محتوای وب سایت شما اجازه می دهد با وضوح (Resolution) مختلف صفحه نمایش سازگار شود. مدیا کوئری ها که به عنوان نقاط شکست ریسپانسیو (Breakpoints) نیز شناخته می شوند، به وب سایت شما اجازه می دهند تا با ارتفاع و عرض مناسب رزولوشن صفحه نمایش کاربر سازگار شوند.
نمایش مفاهیم پایه طراحی وب ریسپانسیو شامل شبکه سیال، تصاویر سیال و مدیا کوئری در دستگاههای مختلف
۱۰ مزیت برتر طراحی وب ریسپانسیو
هنوز در این فکر هستید که آیا سرمایه گذاری روی طراحی وب ریسپانسیو برای شما مناسب است یا خیر؟ متخصصان طراحی سایت و سئو ما در دانش وب ۱۰ دلیل اصلی اهمیت آن را برای شما آماده کرده اند:
- بهبود تجربه کاربری (UX): کاربر شما چه از لپ تاپ، دسکتاپ، تبلت یا تلفن همراه استفاده کند، باید تجربه ای یکپارچه و لذت بخش در سایت شما داشته باشد.
- ایندکس موبایل-اول (Mobile-first indexing): گوگل به صراحت اعلام کرده است که نسخه موبایل وب سایت شما را برای رتبه بندی در نتایج جستجو در اولویت قرار می دهد. طراحی ریسپانسیو شانس رتبه گرفتن سایت شما را به شدت افزایش می دهد.
- افزایش ترافیک موبایل: دستگاه های موبایل بیش از نیمی از ترافیک وب جهانی را تولید می کنند. طراحی ریسپانسیو به سایت شما فرصت بهتری می دهد تا توسط کاربران موبایلی دیده شود.
- بهبود رتبه سئو (SEO): گوگل وب سایت های سازگار با موبایل (Mobile-friendly) را در صفحات نتایج موتورهای جستجو (SERP) در رتبه های بالاتری قرار می دهد. ما در خدمات سئو دانش وب، ریسپانسیو بودن را اولین قدم برای بهینه سازی می دانیم.
- جلوگیری از جریمه محتوای تکراری: اگر دو نسخه مجزا از سایت (مثلا یکی برای دسکتاپ و یکی با ساب دامین m برای موبایل) داشته باشید، گوگل ممکن است شما را به دلیل محتوای تکراری جریمه کند. سایت ریسپانسیو یک آدرس واحد برای همه دستگاه ها دارد.
- بهبود سرعت بارگذاری: به لطف تصاویر و شبکه های سیال، وب سایت شما می تواند سریع تر بارگذاری شود. این موضوع در ایران به دلیل نوسانات سرعت اینترنت، اهمیت دوچندانی دارد. بیش از 53% کاربران موبایل اگر لود سایت بیش از ۳ ثانیه طول بکشد، آن را ترک می کنند.
- بهبود تجربه مرور آفلاین: دستگاه های هوشمند می توانند محتوای HTML5 را ذخیره کنند و طراحی ریسپانسیو به کاربران اجازه می دهد حتی در زمان قطعی موقت اینترنت، نمای کلی از صفحه را داشته باشند.
- افزایش کارایی و صرفه جویی در هزینه ها: به جای فرآیند زمان بر و گران قیمتِ ساخت و نگهداری چندین نسخه از وب سایت، یک طراحی ریسپانسیو به شما امکان می دهد تنها یک سایت را مدیریت کنید.
- کاهش ریدایرکت های وب سایت: استفاده از ریدایرکت برای انتقال کاربر به نسخه مناسب دستگاهش می تواند سرعت را کاهش دهد. طراحی ریسپانسیو این نیاز را از بین می برد.
- افزایش نرخ تبدیل (Conversion rates): وقتی تجربه کاربری استثنایی و سرعت بالا ارائه می دهید، شانس بسیار بیشتری برای تبدیل بازدیدکنندگان به مشتریان وفادار خواهید داشت.
نمایش مزایای طراحی وب ریسپانسیو روی موبایل، تبلت، لپتاپ و دسکتاپ با تمرکز بر سئو، سرعت، تجربه کاربری و افزایش نرخ تبدیل
مثال هایی از طراحی وب ریسپانسیو از برندهای برتر
برای اینکه بهتر متوجه شوید طراحی سایت واکنشگرا (Responsive) در عمل چگونه به نظر میرسد، بیایید با هم نگاهی به چند نمونهٔ موفق و الهامبخش از بزرگترین برندهای دنیا بیندازیم.
۱. اپل (Apple)
با توجه به تنوع گسترده دستگاه هایی که اپل ارائه می دهد، جای تعجب نیست که این غول فناوری یک طراحی وب واکنش گرا را انتخاب کند.
- دسکتاپ: منوی ناوبری چسبان (Sticky) است و تضمین می کند کاربران همیشه به منو دسترسی دارند. محصولات با چیدمان شبکه ای زیبا در کنار هم قرار گرفته اند.
- موبایل: در نسخه موبایل، منوی ناوبری برای صرفه جویی در فضا به یک منوی همبرگری (Hamburger Menu) تبدیل می شود. تصاویر و متون بدون افت کیفیت کوچک شده و نیازی به اسکرول افقی نیست.
نمونهای از طراحی وب ریسپانسیو با نمایش نسخه دسکتاپ و موبایل یک سایت برند فناوری، همراه با منوی چسبان در دسکتاپ و منوی همبرگری در موبایل
۲. کانورس (Converse)
به عنوان یک وب سایت تجارت الکترونیک (فروشگاه اینترنتی)، سایت ریسپانسیو یک ضرورت است تا مشتریان بتوانند در حال حرکت نیز خرید کنند.
- دسکتاپ: دارای یک منوی چسبان با دسته بندی های مختلف، نوار جستجو و سبد خرید است و دکمه های دعوت به اقدام (CTA) مانند “همین حالا خرید کنید” کاملا واضح هستند.
- موبایل: همان محصولات به عنوان مرکز توجه با دکمه CTA بزرگ در زیر آن قرار دارند و نوار ناوبری به منوی همبرگری کاهش یافته است.
نمایش نسخه دسکتاپ و موبایل فروشگاه اینترنتی کفش کانورس با طراحی ریسپانسیو، منوی چسبان، نوار جستجو، سبد خرید و دکمه خرید
۳. دراپ باکس (Dropbox)
- دسکتاپ: دراپ باکس ارزش پیشنهادی منحصر به فرد خود را دقیقاً در بالای صفحه (Above the fold) به نمایش می گذارد و از یک منوی ناوبری چسبان با صفحات کلیدی استفاده می کند.
- موبایل: کاربران موبایل دقیقاً همان تجربه را با کمی تفاوت دریافت می کنند؛ مثلاً استفاده از منوی همبرگری به دلیل فضای محدود و تغییر سایز تصاویر برای تناسب با صفحه.
نمایش نسخه دسکتاپ و موبایل وبسایت دراپباکس با طراحی ریسپانسیو، بخش بالای صفحه با ارزش پیشنهادی مشخص، منوی چسبان و منوی همبرگری در موبایل
چگونه ریسپانسیو بودن یک وب سایت را تست کنیم؟
روش گوگل کروم: وب سایت را در کروم باز کنید. کلیدهای Ctrl + Shift + I را فشار دهید تا Chrome DevTools باز شود. سپس Ctrl + Shift + M را بزنید تا نوار ابزار دستگاه (Device toolbar) فعال شود و سایت را در ابعاد مختلف موبایل و تبلت ببینید.
ابزارهای تست گوگل: می توانید از ابزارهایی مانند Google Search Console یا Lighthouse در مرورگر خود برای بررسی دقیق تر میزان سازگاری سایت با موبایل (Mobile-Friendliness) استفاده کنید.
نتیجه گیری
اگر به دنبال بهینه سازی تجربه کاربری وب سایت خود در هر دستگاهی هستید، طراحی وب ریسپانسیو تنها راه حل است. در بازار امروز ایران که سرعت و راحتی کاربر حرف اول را می زند، نداشتن سایت ریسپانسیو به معنای تقدیم کردن مشتریان به رقبا است.
ما در آژانس دانش وب با تکیه بر دانش روز و تخصص تیم طراحی و سئو خود، وب سایت هایی کاملاً ریسپانسیو و سفارشی می سازیم تا اطمینان حاصل کنیم بازدیدکنندگان شما، چه در مترو با موبایل خود باشند و چه در دفتر کار با لپ تاپ، یک تجربه کاربری بی نقص و سریع را تجربه خواهند کرد.